O‘QITUVCHINING KOMMUNIKATIV QOBILIYATLARI: PSIXOLOGIK TAHLIL - Umarova Muborak; Valixonov Ilyos; Tursunova Maftunabonu Baxtiyorjon qizi (TADQIQOTLAR, 2025)
Zamonaviy ta’lim tizimida o‘qituvchining kasbiy muvaffaqiyati ko‘p jihatdan uning shaxsiy fazilatlari, pedagogik madaniyati va ayniqsa kommunikativ qobiliyatiga bog‘liq. Bugungi o‘quvchi faqat bilim oluvchi emas, balki mustaqil fikrlashga, o‘z qarashlarini ifodalashga va faol ishtirok etishga qodir shaxsdir. Shu bois o‘qituvchi uchun asosiy vazifa o‘quvchi bilan psixologik yaqinlik va o‘zaro ishonch asosida samarali muloqot o‘rnatishdan iboratdir. O‘qituvchi nafaqat bilim manbai, balki ruhiy qo‘llab-quvvatlovchi va motivator sifatida ham faoliyat yuritadi. U o‘quvchining o‘z kuchiga ishonchini oshiradi, shaxs sifatida rivojlanishiga yordam beradi va sinfda ijobiy psixologik muhit yaratadi. Buning uchun o‘qituvchi yuqori darajadagi kommunikativ madaniyat, empatiya, hissiy barqarorlik va o‘zini anglash qobiliyatiga ega bo‘lishi zarur. Shuningdek, o‘qituvchining shaxsiy xususiyatlari va pedagogik mahorati sinfda ijtimoiy va emotsional muhitni shakllantirishga ta’sir qiladi. Muvaffaqiyatli o‘qituvchi o‘zini tinglash, tushunish va moslashish orqali o‘quvchilar bilan ijobiy munosabat o‘rnatadi, ular orasida faol muloqot va hamkorlikni rag‘batlantiradi. Shu sababli, kommunikativ qobiliyat va pedagogik muloqot o‘qituvchining kasbiy kompetensiyasining markaziy qismi hisoblanadi.