O‘ZBEK JADID DRAMALARIDA SO‘Z TANLASH VA STATISTIK TAHLIL - Karimova Gulbahor Narimonovna (TADQIQOTLAR, 2026)
ANNOTATSIYA. Ushbu maqolada o‘zbek jadid dramaturgiyasida so‘z tanlash jarayoni va uning statistik xususiyatlari tahlil qilinadi. Jadid dramaturglari — Behbudiy, Avloniy, Hamza va Fitrat asarlaridagi leksik birliklarning qo‘llanish chastotasi, mazmuniy yuki hamda sahnaviy ta’sirchanlikdagi o‘rni ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda jadid dramalarida ijtimoiy-ma’rifiy mazmundagi so‘zlarning (ilm, jaholat, ma’rifat, adolat, xalq, vatan va boshqalar) yuqori takrorlanishi asarlarning g‘oyaviy yo‘nalishini belgilovchi asosiy omil ekani aniqlanadi. Shuningdek, ot va fe’l turkumidagi so‘zlar ulushining ko‘pligi dramatik dialoglar dinamikasini kuchaytirishi, gaplarning ixcham va semantik zich bo‘lishiga olib kelishi qayd etiladi. Maqola natijalari jadid dramalarida so‘z tanlashning ongli ravishda amalga oshirilganini, uning ma’rifatparvarlik g‘oyalarini kuchli ifodalash va sahna nutqining ta’sirchanligini oshirishga xizmat qilganini ko‘rsatadi.