TEMIR TANQISLIGI ANEMIYASIDA OVQATLANISH OMILLARINING AHAMIYATI - Abdumannobova Mohizoda (TADQIQOTLAR, 2026)
Temir tanqisligi anemiyasi (TTA) — dunyo bo‘ylab eng keng tarqalgan oziq moddalar yetishmovchiligi kasalliklaridan biridir. Uning asosiy xususiyati qonda gemoglobin miqdorining pasayishi va qizil qon hujayralarining yetarlicha hosil bo‘lmasligidir. Bu holat inson organizmida kislorod tashish qobiliyatining kamayishiga olib keladi va turli darajada sog‘liq muammolariga sabab bo‘ladi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining ma’lumotlariga ko‘ra, dunyo bo‘yicha bir milliarddan ortiq inson turli darajadagi temir tanqisligi bilan og‘ridi. TTA ning rivojlanishida turli omillar, xususan, ovqatlanish odatlari va parhezning sifati muhim rol o‘ynaydi. Temir tanqisligi anemiyasining oldini olish va davolashda ovqatlanishning roli juda katta. Temir ikki asosiy shaklda ovqat orqali qabul qilinadi: heme-temir va noheme-temir. Heme-temir hayvon manbalaridan olinadi va oshqozon-ichak tizimi tomonidan yaxshi so‘riladi. Qizil go‘sht, mol go‘shti, baliq va tovuq go‘shti heme- temirga boy oziq-ovqatlar hisoblanadi. Noheme-temir esa o‘simlik manbalarida mavjud bo‘lib, uning so‘rilishi murakkabroq va turli omillarga bog‘liq. Noheme-temir tarkibiga boy mahsulotlarga dukkakli ekinlar, yong‘oqlar, donli mahsulotlar, sabzavot va mevalar kiradi.