QORAQALPOG‘ISTON HUDUDIDA TUPROQ DEGRADATSIYASI: SHO‘RLANISH JARAYONLARI, OROL DENGIZI INQIROZI VA AMUDARYO SUVIDAN ME’YORIDAN ORTIQ FOYDALANISH MUAMMOLARI - Toxtarova Gúlzar Paraxat qızı (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya. Mazkur ilmiy maqolada Qoraqalpog‘iston hududida kuzatilayotgan tuproq degradatsiyasi jarayonlari, ayniqsa sho‘rlanish muammosi, Orol dengizi inqirozi hamda Amudaryo suvidan me’yoridan ortiq foydalanish oqibatlari kompleks tarzda tahlil qilinadi. Hududning tabiiy-iqlim sharoiti, sug‘oriladigan dehqonchilikning tarixiy rivojlanishi, meliorativ holatning yomonlashuvi, suv resurslarining kamayishi va ekologik izdan chiqish jarayonlari o‘zaro bog‘liq holda ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, tuproq sho‘rlanishi va degradatsiyasi nafaqat qishloq xo‘jaligi hosildorligiga, balki aholi salomatligi, ijtimoiy-iqtisodiy barqarorlik va mintaqaning ekologik xavfsizligiga ham bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda. Maqolada muammoni yumshatish va barqaror yer va suv boshqaruvini yo‘lga qo‘yish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar berilgan.