KEKSA INSONLARGA NISBATAN ZO‘RAVONLIKNING SABABLARI VA OQIBATLARI - Ramazonova Durdona To`lqin qizi (TADQIQOTLAR, 2026)
Bugungi kunda jamiyatda dolzarb muammolardan biri bu keksa insonlarga nisbatan zo‘ravonlik masalasidir. Aholining qarib borishi natijasida yoshi katta insonlar soni ortib bormoqda va ular alohida e’tibor hamda himoyaga muhtoj qatlam hisoblanadi. Afsuski, ba’zi hollarda ular jismoniy, ruhiy yoki iqtisodiy zo‘ravonlik qurboniga aylanishmoqda. Bu holat nafaqat alohida shaxs, balki butun jamiyatning axloqiy darajasiga ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli, keksa insonlarga nisbatan zo‘ravonlikni o‘rganish, uning sabablarini aniqlash va oldini olish yo‘llarini ishlab chiqish muhim ahamiyatga ega. Keksa insonlarga nisbatan zo‘ravonlik bir necha ko‘rinishda namoyon bo‘ladi. Eng ko‘p uchraydigan turlari quyidagilar: Jismoniy zo‘ravonlik – urish, turtish, zarar yetkazish Ruhiy zo‘ravonlik – haqoratlash, tahdid qilish, mensimaslik Moliyaviy zo‘ravonlik – pensiya yoki mulkni noqonuniy o‘zlashtirish E’tiborsizlik (beparvolik) – qarovsiz qoldirish, yordam bermaslik Bu muammoning yuzaga kelishiga bir nechta omillar sabab bo‘ladi. Avvalo, oiladagi nizolar, iqtisodiy qiyinchiliklar va sabrsizlik muhim rol o‘ynaydi. Ba’zan yosh avlod vakillari keksa insonlarning ehtiyojlarini tushunmaydi yoki ularga ortiqcha yuk sifatida qaraydi. Bundan tashqari, huquqiy savodxonlikning pastligi ham zo‘ravonlik holatlarining yashirin qolishiga olib keladi.