INSULTDAN KEYINGI KOGNITIV BUZILISHLARNING KLINIK VA NEYROPSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI - Muminova Mavjuda Aslanbayevna (TADQIQOTLAR, 2026)
ABSTRACT Ushbu maqolada insultdan keyingi kognitiv buzilishlarning klinik va neyropsixologik xususiyatlari tizimli ravishda tahlil qilinadi. Insult miya qon aylanishining o‘tkir buzilishi bo‘lib, ko‘p hollarda nafaqat motor va sensor defitsitlarga, balki kognitiv funksiyalarning turli darajadagi pasayishiga ham olib keladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi ishemik va gemorragik insultdan keyin rivojlanadigan kognitiv buzilishlarning tipik klinik ko‘rinishlarini va neyropsixologik testlar yordamida aniqlanadigan o‘ziga xosliklarini ochib berishdir. Maqolada diqqat, xotira, ijro etuvchi funksiyalar, vizual-fazoviy qobiliyatlar va nutqdagi nuqsonlar batafsil yoritilgan. Shuningdek, kognitiv buzilishlarning insultning lokalizatsiyasi (masalan, o‘ng yoki chap yarim shar, subkortikal tuzilmalar) bilan bog‘liqligi ko‘rib chiqilgan. Neyropsixologik baholash uchun Monreal kognitiv baholash shkalasi, Mini- Mental State Examination, Benton testi va Wisconsin karta saralash testi kabi vositalarning ahamiyati ta’kidlangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, insultdan keyingi kognitiv buzilishlar ko‘pincha fokal nevrologik simptomlardan mustaqil ravishda yuzaga keladi va ular rehabilitatsiya jarayonida alohida e’tibor talab qiladi. Ushbu maqola klinitsistlar va neyropsixologlar uchun amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.