BIR XONALI SONLARNI O‘NLIKDAN O‘TIB QO‘SHISHDA QO‘SHISH VA ALMASHTIRISHNI 5E MODELI ORQALI TUSHUNTIRISH - Pardaboyeva Matluba Ergashevna (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya: Bir xonali sonlarni o‘nlikdan o‘tib qo‘shishda qo‘shish va almashtirishni 5E modeli orqali tushuntirishga bag‘ishlangan ushbu maqola umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, 1-sinf matematika darslarini olib borishda qo‘l keladi.Mavzu kundalik hayotda tez-tez uchraydigan hisoblashlarga tayangan holda ochib beriladi, masalan, do‘kondan ikkita buyum olishda yoki qalamlarni sanashda bolalar aynan shu qo‘shishni ishlatadi.Darsda sonlarni almashtirib qo‘shish orqali misollarni yengilroq tushuntirish mumkin, shu paytda bolalar qo‘rqmaydi, hisobni sekin-sekin anglay boshlaydi.Menimcha, bu usul 1-sinf o‘quvchilariga qulayroq, chunki ular sonlarni yodlab emas, ko‘z oldiga keltirib hisoblashga o‘rganadi.Maktablar uchun mo‘ljallangan ushbu maqola matematika fanida qo‘shish mavzusini kengroq tushuntirishga yordam beradi, darsda esa o‘qituvchi uchun ham ish yengillashadi.Amaliyotda sinab ko‘rilsa, ba’zi bolalar avval chalkashgan joylarini o‘zlari sezib, to‘g‘rilab ketgani ham ko‘rinadi.Shu mavzu orqali bolalarda oddiy hisoblashga ishonch paydo bo‘ladi, bu esa keyingi sonlar bilan ishlashda ham foydasini beradi.