MATHCAD DASTURIY MUHITIDA HOSILA VA INTEGRALLARNI HISOBLASH USULLARI - Sharofiddinov Iqboljon Usmonjon o’g’li; Saidjonova Fotimaxon Anvarjon qizi (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya: Ushbu maqolada Mathcad dasturida hosila va integrallarni hisoblashning nazariy asoslari hamda amaliy imkoniyatlari tahlil qilingan. Hozirgi kunda kompyuterli matematik tizimlar matematik hisoblashlarni avtomatlashtirish, murakkab formulalarni tezkor qayta ishlash va ilmiy hisob-kitoblarni aniq bajarishda muhim vosita sifatida keng qo‘llanilmoqda. Shunday dasturlardan biri bo‘lgan Mathcad matematik ifodalarni analitik va sonli usullarda hisoblash, hosila va integral amallarini bajarish, natijalarni grafik ko‘rinishda tasvirlash hamda matematik modellashtirish jarayonlarini amalga oshirish imkoniyatiga ega. Maqolada Mathcad muhitida oddiy va murakkab funksiyalardan hosila olish, aniq va aniqmas integrallarni hisoblash usullari, differensial va integral hisoblashlarning matematik mohiyati hamda dasturiy realizatsiyasi yoritilgan. Shuningdek, dastur yordamida matematik amallarni avtomatlashtirishning afzalliklari, hisoblash aniqligi va grafik vizuallashtirish imkoniyatlari ilmiy jihatdan asoslangan. Mathcad dasturining qulay interfeysi va formulalarni tabiiy matematik yozuv asosida kiritish imkoniyati foydalanuvchilarga murakkab matematik masalalarni qisqa vaqt ichida samarali yechishga yordam beradi. Tadqiqot davomida hosila va integrallarni hisoblashning amaliy misollari ko‘rib chiqilib, Mathcad dasturida hisoblash jarayonining bosqichlari tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, Mathcad dasturi matematik hisoblashlarda yuqori aniqlik va tezkorlikni ta’minlaydi, inson omili bilan bog‘liq xatoliklarni kamaytiradi hamda ta’lim jarayonida nazariy bilimlarni amaliyot bilan bog‘lash imkonini yaratadi. Bundan tashqari, ushbu dastur talabalarning analitik va algoritmik fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishda ham muhim ahamiyat kasb etadi.