Co(II) FORMIATNING FORMAMID VA KARBAMID BILAN ARALASH LIGANDLI KOMPLEKS BIRIKMASINING SINTEZI VA TUZILISHI. - Jumaniyazova Muqaddas Egamberdiyevna; Babajanova Ro’za Madiyorovna (TADQIQOTLAR, 2026)
Kompleks yoki boshqacha aytganda koordinatsion birikmalar fan va texnikada muhim ahamiyatga ega. Oxirgi o‘n yillikda juda ko‘p miqdorda yangi kompleks birikmalar sintez qilingan va ularning soni kundan kunga ortib bormoqda. Bu birikmalar kimyoviy texnologiyada, organik sintezda, qishloq xo‘jaligida, kundalik turmushda, radiotexnikada va elektrotexnikada, polimerlar va kislotalar sintezida, neftni kimyoviy qayta ishlashda va ko‘pgina sohalarda qo‘llanilmoqda. Ushbu tadqiqot ishi kobalt formiat, formamid va karbamid tutgan eritmalarda aralash ligandli kompleks hosil bo‘lish jarayonlarini o‘rganish; Co(II) formiatning formamid va karbamid bilan aralash ligandli kompleks birikmasini sintez qilish; sintez qilingan kompleks birikmaning tarkibi va tuzilishini aniqlash vazifalarini amalga oshirish maqsadida bajarilgan. Sintezni amalga oshirishdan oldin kobalt(II) formiatning formamid bilan kompleks hosil qilishi spektrofotometrik usulda o‘rganildi. Bunda dastlab kobalt formiatning suvli eritmasining yutilish maksimumi o‘lchab olindi, keyin shu eritmaga formamiddan oz miqdorda qo‘shib nur yutishi qaytadan o‘rganilganda yutilish maksimumida o‘zgarish sodir bo‘lgani kuzatildi. Keyin bir hil konsentratsiyali ikkita eritma suvli va formamidli eritmalar tayyorlandi va ularning yutilish polosalari o‘lchab olindi. Kompleks hosil bo‘lishni dastlabki spektrofotometrik tekshirish natijalari 1- va 2-jadvallarda keltirilgan.