YO‘L-TRANSPORT HARAKATI XAVFSIZLIGINI TAKOMILLASHTIRISHDA XUSUSIY SEKTORNING O‘RNI - Yugayev Shavkat Mansunovich (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya. Mazkur maqolada yo‘l-transport harakati xavfsizligini takomillashtirishda xususiy sektorning roli O‘zbekiston sharoiti asosida ilmiy-amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Yo‘l harakati xavfsizligi uzoq vaqt davomida asosan davlat nazorati, yo‘l-patrul xizmati, me’yoriy-huquqiy tartibga solish va infratuzilma qurilishi bilan bog‘liq soha sifatida ko‘rib kelingan. Biroq zamonaviy transport tizimida xavfsizlik faqat davlat organlari zimmasidagi vazifa bo‘lib qolmaydi. Avtomobil tashuvchilari, logistika kompaniyalari, sug‘urta tashkilotlari, texnik xizmat ko‘rsatish markazlari, avtomaktablar, raqamli monitoring operatorlari, yo‘l infratuzilmasi loyihalovchilari, servis provayderlari va davlat-xususiy sheriklik asosida ishlaydigan investorlar ham yo‘l harakati xavfsizligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. O‘zbekiston Respublikasining “Avtomobil transporti to‘g‘risida”gi Qonunida avtomobil transporti xususiy va ommaviy mulk asosida faoliyat ko‘rsatishi mumkinligi belgilangan. Bu norma xususiy sektorning transport tizimidagi huquqiy mavqeini tan oladi. Yo‘l harakati xavfsizligi sohasiga xususiy sektorni jalb etish bo‘yicha hukumat qarorlarida avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish vositalarini o‘rnatish, yo‘l harakati monitoringi va intellektual videokameralar tizimlarini joriy etish kabi yo‘nalishlar belgilangan. 2025-yilda O‘zbekistonda yo‘l-transport hodisalari oqibatida 2 188 nafar inson vafot etgani va 8 901 kishi jarohat olgani xavfsizlikni faqat nazorat bilan emas, balki davlat, biznes va jamiyat hamkorligi asosida takomillashtirish zarurligini ko‘rsatadi.