KIBERTOVLAMACHILIK JINOYATLARINING PROFILAKTIKASINI TA’MINLASHNING KRIMINOLOGIK, HUQUQIY VA TASHKILIY ASOSLARI - Abduraxmonov Abduazim Ravshanbek o‘g‘li (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya. Ushbu maqolada kibertovlamachilik jinoyatlarining profilaktikasini ta’minlash masalalari kriminologik, jinoyat-huquqiy, tashkiliy va texnologik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot O‘zbekiston Respublikasining huquqbuzarliklar profilaktikasi, kiberxavfsizlik, shaxsga doir ma’lumotlar va jinoiy javobgarlikka oid qonunchiligi, xalqaro hujjatlar, xorijiy tajriba, ilmiy maqolalar, doktorlik dissertatsiyalari hamda kiberxavfsizlik bo‘yicha amaliy adabiyotlar asosida olib borilgan. Maqolada kibertovlamachilik profilaktikasi jinoyat sodir etilgandan keyin aybdorni jazolash bilan cheklanmasligi asoslantiriladi. Samarali profilaktika xavf omillarini erta aniqlash, jinoyatchi imkoniyatlarini kamaytirish, potensial jabrlanuvchilarni himoya qilish, raqamli savodxonlikni oshirish, idoralararo hamkorlik, tezkor javob mexanizmlari, raqamli dalillarni saqlab qolish va kiberjinoyatchilik ekotizimini izdan chiqarish choralarini o‘z ichiga olishi kerak. Maqolada routine activity theory, situational crime prevention, cybercriminal profiling, ransomware va double-extortion ransomware bo‘yicha ilmiy ishlar tahliliga alohida e’tibor qaratiladi.