SAPONINLAR SAQLOVCHI DORIVOR O’SIMLIKLAR - Davronova Sayyoraxon Isroilovna (TADQIQOTLAR, 2026)
Saponinlar o‘simliklarda keng tarqalgan biologik faol birikmalar guruhiga kiradi. Ular glikozid tabiatli moddalar bo‘lib, suv bilan chayqatilganda ko‘pik hosil qilish xususiyatiga ega. Saponinlar dorivor o‘simliklarning farmakologik ta’sirida muhim o‘rin egallaydi va ekspektorant, diuretik, yallig‘lanishga qarshi, immunomodulyator hamda adaptogen ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada saponinlarning kimyoviy tuzilishi, tasnifi, biologik ahamiyati, ularni saqlovchi dorivor o‘simliklar hamda ulardan olinadigan mahsulotlarning farmakognostik va O‘simliklar tarkibidagi biologik faol moddalar orasida saponinlar alohida o‘rin tutadi. Ular ko‘plab dorivor o‘simliklarning farmakologik faolligini ta’minlaydigan asosiy komponentlardan biri hisoblanadi. Hozirgi kunda saponinlarga bo‘lgan qiziqish ularning organizmga ko‘rsatadigan keng qamrovli biologik ta’siri bilan bog‘liq. Saponinlar farmatsevtika sanoatida, xalq tabobatida va zamonaviy tibbiyotda keng qo‘llaniladi. Ularning ekspektorant, antimikrob, antioksidant va immunostimulyator xususiyatlari ilmiy tadqiqotlarda isbotlangan.