SUYUQLIKLARDA ELEKTR TOKI - ASADOVA ZARINA PO‘LOTOVNA (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya Mazkur maqolada suyuqliklarda elektr tokining hosil bo‘lish mexanizmi, uning fizik tabiati hamda amaliy qo‘llanilish sohalari yoritilgan. Elektr toki moddalarning turli agregat holatlarida turlicha namoyon bo‘ladi. Suyuqliklarda elektr tokini tashuvchilar erkin elektronlar emas, balki musbat va manfiy ionlar hisoblanadi. Shu sababli suyuqliklarda elektr o‘tkazuvchanlik jarayoni metallar va gazlardagi elektr o‘tkazuvchanlikdan ma’lum darajada farq qiladi.Maqolada elektrolitlar, elektrolitik dissotsiatsiya jarayoni va ionlarning elektr maydon ta’sirida tartibli harakati natijasida elektr tokining yuzaga kelishi batafsil tahlil qilingan. Elektrolit eritmalarida molekulalarning musbat va manfiy ionlarga ajralishi elektr tokini o‘tkazishning asosiy sharti ekanligi ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, elektr maydon ta’sirida musbat ionlarning katodga, manfiy ionlarning esa anodga yo‘nalishi natijasida elektr toki hosil bo‘lishi tushuntirilgan.Tadqiqot davomida elektroliz hodisasi va uning qonunlari ham ko‘rib chiqilgan. Elektroliz jarayonida elektrodlarda moddalarning ajralib chiqishi, bu jarayonning sanoat va texnikadagi ahamiyati yoritilgan. Xususan, metallarni tozalash, galvanik qoplamalar hosil qilish, kimyoviy mahsulotlar ishlab chiqarish hamda akkumulyatorlar faoliyatida elektrolizning muhim o‘rni mavjudligi ta’kidlangan.Maqolada Faradey qonunlarining mazmuni, elektroliz jarayonida ajralib chiqadigan modda massasi bilan elektr zaryadi orasidagi bog‘liqlik ham tahlil etilgan. Elektr energiyasini kimyoviy energiyaga yoki aksincha aylantirishda suyuqliklarda elektr tokining ahamiyati ochib berilgan. Bundan tashqari, turli elektrolitlarning elektr o‘tkazuvchanligiga harorat, konsentratsiya va ionlar sonining ta’siri haqida ma’lumotlar keltirilgan.O‘rganishlar natijasida suyuqliklarda elektr toki hodisasi nafaqat fizik jarayon sifatida, balki sanoat, energetika, elektrotexnika va kimyo texnologiyalarining muhim nazariy asoslaridan biri ekanligi aniqlandi. Mazkur maqola fizika fanini o‘rganayotgan talabalar, o‘qituvchilar va tadqiqotchilar uchun foydali ilmiy manba bo‘lib xizmat qiladi.