AORTAL QOPQOQ YETISHMOVCHILIGI. ETIOLOGIYASI - Hikmatullayeva Maftuna Dilmurod qizi (TADQIQOTLAR, 2026)
Kirish Yurak-qon tomir tizimi kasalliklari hozirgi kunda dunyo bo‘yicha nogironlik va o‘lim holatlarining asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. Ushbu kasalliklar orasida yurak klapanlari patologiyalari alohida ahamiyat kasb etadi. Xususan, aortal qopqoq etishmovchiligi yurakning gemodinamik faoliyatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadigan va vaqt o‘tishi bilan surunkali yurak yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin bo‘lgan muhim klinik holatlardan biridir. Aortal qopqoq etishmovchiligi — bu diastola vaqtida aorta qopqog‘ining to‘liq yopilmasligi natijasida qonning aortadan chap qorinchaga qaytib oqishi bilan tavsiflanadigan patologik holatdir. Natijada chap qorincha hajmiy yuklama ostida qoladi, miokard gipertrofiyasi va keyinchalik yurak funksiyasining pasayishi rivojlanadi. Kasallik uzoq vaqt davomida kompensatsiyalangan holatda kechishi mumkin, biroq kech bosqichlarda og‘ir gemodinamik buzilishlar yuzaga keladi. Mazkur kasallikning rivojlanishida turli etiologik omillar muhim rol o‘ynaydi. Ular orasida revmatik kasalliklar, infeksion endokardit, tug‘ma yurak nuqsonlari, aorta ildizi patologiyalari hamda degenerativ o‘zgarishlar yetakchi o‘rin tutadi. So‘nggi yillarda diagnostika usullarining takomillashuvi aortal qopqoq etishmovchiligini erta aniqlash va samarali davolash imkoniyatlarini kengaytirmoqda. Shu sababli aortal qopqoq etishmovchiligining etiologiyasi, rivojlanish mexanizmlari hamda klinik ahamiyatini o‘rganish zamonaviy kardiologiyaning dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi.