NOSIMMЕTRIK POYMALI DARYOLARDA, POYMALARDAN BIRINI KO‘NDALANG DAMBA BILAN 60 0 BURCHAK OSTIDA BЕRKITILGAN HOLAT UCHUN OQIM PARAMЕTRLARINI ANIQLASH - Bakiyev Masharif Ro‘zmetovich; Qahhorov O‘ktam Abduraximovich; Jahonov Azizjon Abdujalil o‘g‘li; Matkarimov Otanazar Madraximovich (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya: Ushbu maqolada, poymalardan biri 60 0 burchak ostida ko‘ndalang damba bilan to‘liq berkitilgan holatda ro‘y beradigan jaraënlarni eksperimental tadqiqot qilish, yuqori girdob zonasini va siqilish zonalarini aniqlashdan iborat. Eksperimental taqiqotlar poymadagi va o‘zandagi oqimlar dinamik o‘qlari parallel hamda ko‘ndalang kesimi to‘rtburchak shakldagi o‘zanda amalga oshirildi. Poymani ko‘ndalang damba bilan 60 0 burchak ostida o‘rnatilganda o‘zanda va poymadagi suv sathi, bo‘ylama va teskari tezliklar va oqim yo‘nalishlari aniqlangan hamda tezliklarni oshishi va damba ortida kichik va katta girdob zonalari hosil bo‘lishi kuzatildi. Kichik girdob zonasi uzunligi oqimni planda siqilish zonasi uzunligiga tengligi, poymadagi tezlik miqdori o‘zandagi tezlikni 37.3 % ga tengligi aniqlandi. Tanasidan suv o‘tkazmaydigan dambani 60 0 o‘rnatish, dambaning pastki qiyaligida ham shu tezlikni saqlanib qolishiga imkon beradi bu esa dambani orqa tomonini yuvilishlari bir muncha kamaytirishini ko‘rish mumkin. Yuqori va siqilish zonalarini uzunliklarini aniqlash ifodalari takomillashtirildi. Shu bilan birga oqim yoyilishi turbulent struyalar qonuniyatlariga bo‘ysunishi aniqlandi. Hisobiy va eksperimental ma’lumotlarni taqqoslash 7.3 % mosligini ko‘rsatdi.