BO‘LMACHALAR FIBRILLYATSIYASI BO‘LGAN BEMORLARDA TROMBOEMBOLIK ASORATLAR XAVFINI BAHOLASHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI - Raxmonberdiyev Ulugʻbek Abdulmuhammad oʻgʻli (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya. Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi yurak ritmining eng ko‘p uchraydigan barqaror buzilishlaridan biri bo‘lib, u chap bo‘lmacha ichida qon oqimining sekinlashishi, gemodinamik o‘zgarishlar va tromb hosil bo‘lishiga moyillik ortishi bilan xarakterlanadi. Ushbu patologik holatning eng og‘ir asoratlaridan biri tizimli tromboemboliyalar, xususan bosh miya qon aylanishining o‘tkir buzilishlari hisoblanadi. Shu sababli tromboembolik asoratlar xavfini erta aniqlash va klinik jihatdan asoslangan stratifikatsiya qilish zamonaviy kardiologiya amaliyotida muhim o‘rin tutadi. Hozirgi klinik yondashuvlarda xavfni baholash asosan bemorning yosh, arterial qon bosimi, yurak yetishmovchiligi, qandli diabet, oldingi insult yoki tranzitor ishemik xuruj kabi omillarni kompleks tahlil qilishga asoslanadi. Biroq faqat klinik belgilar asosida xavfni aniqlash barcha bemorlarda yetarli aniqlik bermasligi sababli, qo‘shimcha instrumental va laborator ko‘rsatkichlar ham qo‘llanilmoqda. Chap bo‘lmacha hajmi va funksional holati, bo‘lmacha ichidagi qon oqimining xususiyatlari, shuningdek, tromb hosil bo‘lishiga sharoit yaratuvchi anatomik o‘zgarishlar maxsus ultratovush tekshiruvlari yordamida baholanadi. Bundan tashqari, qon ivish tizimi faolligini aks ettiruvchi laborator ko‘rsatkichlar va yallig‘lanish jarayonlari bilan bog‘liq o‘zgarishlar tromboembolik xavfning chuqurroq baholanishiga imkon beradi. Zamonaviy yondashuvlar klinik, instrumental va laborator ma’lumotlarni birlashtirgan holda individual xavf darajasini aniqlash va antitrombotik davolash taktikasini asoslashga qaratilgan. Ushbu maqolada bo‘lmachalar fibrillyatsiyasida tromboembolik asoratlar xavfini baholashning zamonaviy klinik va diagnostik yondashuvlari tahlil qilinadi hamda ularning amaliy tibbiyotdagi ahamiyati yoritiladi.