TUPROQDAN AJRATIB OLINGAN TRICHODERMA HARZIANUMGA YAQIN ZAMBURUG‘ IZOLYATINING MORFOLOGIK VA MIKROMORFOLOGIK TAVSIFI - Risbayev A.K; Raxmatova M.Q; Qo‘shiyev H.H (TADQIQOTLAR, 2026)
ANNOTATSIYA Mazkur tadqiqotda Jizzax viloyati Zomin tumani tuproqlaridan ajratib olingan zamburug‘ izolyatining morfologik va mikromorfologik xususiyatlari kompleks tarzda baholandi. Klassik mikologik usullar asosida tuproq namunalaridan 7 ta zamburug‘ koloniyasi ajratib olinib, ular orasidan yuqori o‘sish tezligiga ega izolyat tanlab olindi va sof kulturaga o‘tkazildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, izolyat 25±2 °C sharoitda 72 soatda 68.5±1.5 mm diametrga yetib, o‘rtacha 0.95 mm/soat tezlikda radial o‘sish xususiyatini namoyon etdi. Koloniya dastlab oq rangli mitseliy hosil qilib, keyinchalik markaziy qismida yashil sporulyatsiya zonasi shakllantirdi. Mikroskopik tahlillar natijasida septali va kuchli tarmoqlangan gifalar (3.2±0.4 mkm), murakkab shoxlangan konidioforlar hamda dumaloq/subgloboz konidiyalar (2.8–3.5 mkm) mavjudligi aniqlandi. Ushbu makro- va mikromorfologik belgilar Trichoderma jinsiga, xususan Trichoderma harzianum turiga xos diagnostik xususiyatlarga mos keladi. Muhokama natijalari izolyatning yuqori o‘sish tezligi va sporulyatsiya faolligi uning ekologik moslashuvchanligi hamda potensial biokontrol xususiyatlarini tasdiqlashini ko‘rsatdi. Shunday qilib, ajratib olingan izolyat mahalliy agroekotizimlar uchun istiqbolli biologik himoya agenti sifatida baholanadi, biroq tur darajasida aniq identifikatsiya qilish uchun ITS-rDNK va tef1 markerlari asosida molekulyar-genetik tadqiqotlar zarur.