ANGREN KAOLINI ASOSIDA METAKAOLIN SINTEZI VA UNING STRUKTURAVIY TAVSIFI - Hotamov Xayrullo Shukrullo o‘g‘li (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya. Kaolinitning 1:1 qatlamli tuzilmasi termik faollashtirishda suv ajralishi va panjara buzilishi orqali amorf fazaga oʻtadi, shuning uchun harorat oraligʻini aniq tanlash metakaolin hosil boʻlishining asosiy shartidir. Tadqiqotning maqsadi Angren kaolini 650–800°C oraligʻida ishlov berib, hosil boʻlgan mahsulotning strukturaviy oʻzgarishini rentgen difraksiyasi va infraqizil spektroskopiya yordamida baholashdan iborat boʻldi. Namunalar 50°C bosqich bilan qizdirildi, har bir bosqichda fazaviy tarkib va gidroksil polosalarining oʻzgarishi qayd etildi. Rentgen tasvirlarida kaolinit reflekslarining izchil susayishi va amorf fonning kuchayishi kuzatildi; 750–800°C oraligʻida fazaviy oʻzgarish eng toʻliq koʻrinishga ega boʻldi. Spektral tahlilda 9,8 foiz, 14,0 foiz va 92,7 foizlik siljishlar gidroksil guruhlarining kamayishi hamda tuzilmaning qayta tashkil topishini koʻrsatdi. Olingan maʻlumotlar 650°C dan boshlab dehidroksillanish jarayoni jadallashishini, 800°C ga yaqin esa kaolinit tartibli panjarasining deyarli toʻliq yemirilishini tasdiqladi. Xulosa qilib aytganda, termik faollashtirish rejimi metakaolin sintezining boshqaruvchi omili ekanligi aniqlandi, va strukturaviy tavsif uchun rentgen hamda infraqizil nazorat bir- birini toʻldiruvchi ishonchli yondashuv sifatida koʻrsatildi. Ilmiy hissa sifatida Angren kaolini uchun haroratga bogʻliq strukturaviy oʻtishlar ketma-ketligi belgilandi.