ANTIMIKROBIAL REZISTENTLIKKA QARSHI KURASHISHNING JORIY GLOBAL MUAMMOLARI VA INNOVATSION STRATEGIYALARI - Nazarova Sh.O; Ziyodboyeva L.O’ (TADQIQOTLAR, 2026)
Antimikrobial rezistentlik (AMR) endi kelajakdagi tahdid emas — u dunyo bo’ylab pandemiya kabi jimgina tarqalib bormoqda. Ilgari samarali bo’lgan dori vositalari bilan davolangan infeksiyalar endi asta-sekin bu vositalarga nisbatan sezgirligini yo’qotmoqda, natijada ko’plab kasalliklarni davolash hatto shifoxonalarda, jamiyatlarda, fermer xo’jaliklarida va hatto tabiatda ham qiyinlashib, ba’zan imkonsiz bo’lib bormoqda. Ushbu sharhda xalqaro nazorat ma’lumotlari, so’nggi ilmiy tadqiqotlar va 2017–2025 yillar oralig’ida e’lon qilingan siyosiy islohotlar asosida dunyodagi AMR holatining batafsil va muvozanatli tahlili keltirilgan. Oldingi ko’pgina sharhlardan farqli o’laroq, ushbu ish ko’pincha kam baholanadigan, ammo dolzarb jihatlarga — xususan, oqava suvlar monitoringi, ekologik rezervuarlar hamda AMRni tezkor va real vaqt rejimida aniqlashga imkon beruvchi biosensorlar va sun’iy intellekt kabi ilg’or texnologiyalarga alohida e’tibor qaratadi. Ishning muhim afzalliklaridan biri shundaki, u ilgari kam o’rganilgan jihatlarni, xususan, ekologik tarqalish yo’llari va oqava suvlar asosidagi monitoringni, shuningdek, metagenomika va sensor asosidagi diagnostika kabi yangi diagnostik vositalarni yoritadi. Maqolada, shuningdek, an’anaviy antibiotiklardan tashqari yangi davolash yo’nalishlari — bakteriofag terapiyasi, antimikrobial peptidlar, immunbiologik terapiya va CRISPR-Cas kabi genomni tahrirlash texnologiyalari ham ko’rib chiqiladi.