O‘RTA DARAJADAGI AKNE VULGARISDA PAST DOZALI IZOTRETINOIN VA MAHALLIY NIATSINAMID KOMBINATSIYASINING SAMARADORLIGI: RANDOMIZATSIYALANGAN NAZORATLI SINOV - Nazarova Sh.O; Nuraddinova U.F (TADQIQOTLAR, 2026)
ANNOTATSIYA Dolzarbligi. Akne vulgaris dunyoda eng ko‘p uchraydigan dermatologik kasalliklardan biri bo‘lib qolmoqda, biroq o‘rta darajadagi kasallik uchun optimal davolash protokoli hozirgacha munozarali masala hisoblanadi. Standart dozadagi izotretinoin yuqori samaradorlikka ega bo‘lsa-da, u sezilarli nojo‘ya ta’sirlar bilan bog‘liq bo‘lib, bu uning qo‘llanilishini cheklaydi. Maqsad. O‘rta darajadagi akne vulgarisi bo‘lgan bemorlarda past dozali izotretinoin bilan mahalliy 4% niatsinamid kombinatsiyasining klinik samaradorligi va tolerantligini standart dozadagi izotretinoin monoterapiyasi bilan solishtirib baholash. Materiallar va metodlar. 24 haftalik randomizatsiyalangan nazorat ostidagi sinovga 16–35 yoshdagi, o‘rta darajadagi akne (IGA bo‘yicha 3-ball) tashxisi qo‘yilgan 128 nafar ishtirokchi jalb etildi. A guruh (n=64) izotretinoinni 0,2 mg/kg/kun dozasida hamda kuniga ikki marta mahalliy 4% niatsinamid kremi bilan birgalikda qabul qildi; B guruh (n=64) izotretinoinni 0,5 mg/kg/kun standart dozasida qabul qildi. Asosiy natija ko‘rsatkichlari sifatida 12- va 24-haftalarda Investigator Global Assessment (IGA) bali va yallig‘lanishli elementlar sonining kamayishi baholandi. Natijalar. 24-haftada har ikkala guruhda ham yallig‘lanishli elementlar sonining sezilarli darajada kamayishi kuzatildi: A guruhda o‘rtacha 78,4%, B guruhda 81,2% (p=0,43), bu esa noinferiorlik mezoniga javob berdi. A guruhda nojo‘ya ta’sirlar, xususan xeylit (23,4% ga qarshi 62,5%, p<0,001) va teri qurishi (18,8% ga qarshi 54,7%, p<0,001) sezilarli darajada kamroq qayd etildi. Xulosa. Past dozali izotretinoin bilan mahalliy niatsinamid kombinatsiyasi standart dozadagi monoterapiyaga solishtirma samaradorlikka ega bo‘lib, ancha yuqori tolerantlik profilini ta’minlaydi va o‘rta darajadagi akne davolashda istiqbolli alternativa hisoblanadi.