LAKTOZA INTOLERANTLIGI VA BOLALARDA KUZATILADIGAN PATOFIZIOLOGIK O‘ZGARISHLAR - Turdiyev Shuhrat Berdiyevich; Robbimova Bahora (TADQIQOTLAR, 2025)
ANNOTATSIYA: Laktoza intolerantligi – bu ingichka ichak shilliq qavatidaji laktaza  fermenti  faolligining  yetishmasligi  natijasida  sutda  mavjud  bo‘lgan  asosiy disaxarid – laktozani hazm qila olmaslik sindromidir. Bu holat pediatriya amaliyotida keng  tarqalgan  bo‘lib,  sut  mahsulotlarini  iste’mol  qilgandan  keyin  qorin  og‘rig‘i, qorinning shishishi, ko‘pchish va ich ketishi kabi oshqozon-ichak trakti simptomlarini keltirib chiqaradi. Bolalar uchun sut o‘sish va rivojlanish uchun muhim oziq moddasi bo‘lganligi  sababli, Laktoza  Intolerantligi  jiddiy  muammo  tug‘diradi. Ushbu sharh laktoza  singdirilmasligiga  olib  keladigan  patofiziologik  mexanizmlarni,  uning birlamchi (genetik belgilanadigan), ikkilamchi (o‘tkir gastroenterit, keliak kasalligi va boshqalar  kabi  ichak  kasalliklaridan  kelib  chiqadigan)  va  tug‘ma  (juda  kam uchraydigan)  shakllarini  batafsil  ko‘rib  chiqadi.  Bolalarda  klinik  ko‘rinishlar, diagnostika usullari (nafasdagi vodorod testi, qon glyukoza testi, najasning kislotalik testi)  muhokama  qilinadi.  Bolalarda  Laktoza  Intolerantligi  bilan  bog‘liq  asosiy muammo  –  kaltsiy,  D  vitamini  va  boshqa  muhim  ozuqa  moddalarining yetishmovchiligining oldini olishni hisobga olgan holda samarali parhez boshqaruvini ta’minlashdir.  Maqolada  parhez  aralashmalari,  laktaza  qo‘shimchalari, probiotiklardan  foydalanish  va  global  epidemiologik  ma’lumotlar  tahli  qilinadi. Maqsad  –  pediatrlar,  oilaviy  shifokorlar  va  ota-onalar  uchun  bolalarda  laktoza intolerantligini tushunish, to‘g‘ri tashxislash va kompleks boshqarish bo‘yicha amaliy qo‘llanma taqdim etish.