GIDROTEXNIKA INSHOOLARIDAGI FAVQULODDA VAZIYATLARDA AHOLIGA ZAMONAVIY “MAP-KOM” XABAR BERISH TIZIMINING MATEMATIK MODEL. - Tillayev Sherzod Amirbek o’g’li; Musayev Ma’rufjon Nabiyevich (TADQIQOTLAR, 2025)
Annatetsiya:  Ushbu  maqolada  telekommunikatsion  ogohlantirish  tizimlarida ma’lumot uzatish jarayonining asosiy ko‘rsatkichlari – signal sifati, uzatish kechikishi va  energiya  barqarorligining  integrallashgan  matematik  modeli  ishlab  chiqildi. Tadqiqotda  tizimning  har  bir  funksional  parametri  uchun  analitik  tenglamalar shakllantirilib,  ularning  o‘zaro  bog‘liqligi  matematik  modellashtirish  metodikasi asosida tahlil qilindi. Ko‘p mezonli baholashning vaznli yig‘indi modeli (WSM) orqali parametrlar 0–1 oralig‘ida normallashtirildi va ularning umumiy samaradorlikka ta’siri k₁, k₂, k₃ vazn koeffitsiyentlari yordamida integrallandi. Map-kom qurilmasi uchun o‘tkazilgan  eksperimental  hisob-kitoblar  natijasida  ma’lumot  uzatishning  umumiy kechikishi  4,62  soniyani  tashkil  etgani,  umumiy  samaradorlik  ko‘rsatkichi  esa  4,3 soniyaga teng bo‘lgani aniqlangan. Olingan natijalar tizimning 1000 metr masofada xabarlarni  3–5  daqiqa  oralig‘ida  yetkazib  berishini  ko‘rsatib,  xalqaro  favqulodda ogohlantirish  standartlariga  mosligini  tasdiqlangan.  Tadqiqot  natijalari  aholini ogohlantirish tizimlarining real sharoitdagi samaradorligini baholash, prognozlash va optimallashtirish uchun ilmiy-amaliy asos yaratilgan.