XV ASR MOVAROUNNAHRIDA XOJA AHROR VA NAQSHBANDIYA TARIQATINING SIYOSIYLASHUVI - Shotemirov Abbos Xoshim o'g'li, (TADQIQOTLAR, 2025)
Xoja Ubaydulloh Ahror Valiy (1404–1490), Xoja Ahror nomi bilan mashhur, Markaziy  Osiyo  tasavvufi  va  siyosiy  iqtisodiyoti  tarixidagi  eng  muhim  va  bahsli shaxslardan biridir. U kechki Temuriylar davrining notinch o‘tish bosqichida yashab, Naqshbandiya tariqatining sokinlikka asoslangan an’anaviy yo‘lini tubdan isloh qildi. Xoja Ahror bu tariqatni faqat ruhiy-ma’naviy yo‘nalishdan ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy qudratga  ega  yirik  harakat  darajasiga  ko‘tardi.  Ushbu  maqolada  uning  hayoti, “hukmdorlar  bilan  kurash  yo‘li”  nomi  bilan  mashhur  bo‘lgan  ilohiy  islohoti,  ulkan iqtisodiy  ta’siri  hamda  Mirzo  Ulug‘bekning  halokati  va  Samarqand  rasadxonasining vayron etilishi bilan bog‘liq ilmiy-siyosiy voqealardagi bahsli o‘rni tahlil qilinadi. Xoja Ahrorning dunyoviy hokimiyat bilan strategik aloqalari keyingi Naqshbandiy peshvolari uchun  namuna  bo‘lib,  islomiy  Sharqda  davlat  va  tasavvuf  o‘rtasidagi  munosabatlar mohiyatini tubdan o‘zgartirdi.