BLOKCHEYN TEXNOLOGIYALARI NEGIZIDA HIMOYALASH MEXANIZMLARINI YARATISH - RAXMATXO‘JAYEV RASHIDXON RIXSITILLA O‘G‘LI, (TADQIQOTLAR, 2026)
Blockchain texnologiyalari so‘nggi yillarda kiberxavfsizlik sohasida inqilobiy yechim  sifatida  e’tirof  etilmoqda.  An’anaviy  markazlashtirilgan  tizimlarda ma’lumotlar  markaziy  serverlarda  saqlanadi  va  boshqariladi,  bu  esa  ularni kiberhujumlar,  ma’lumotlarni  buzish  va  ruxsatsiz  kirishlarga  nisbatan  zaif  qiladi. Blockchain esa tarqatilgan va markazlashmagan ma’lumotlar bazasini yaratish orqali ushbu zaifliklarni kamaytiradi. Har bir tranzaksiya yoki ma’lumot birligi tarmoqdagi ko‘plab tugunlar tomonidan tasdiqlanadi va blok zanjiriga qo‘shiladi. Bu yondashuv ma’lumotlarning o‘zgartirilmasligini, shaffofligini va xavfsizligini ta’minlaydi, chunki har qanday nohaq o‘zgartirish darhol aniqlanadi va rad etiladi. Blockchain asosidagi tizimlar foydalanuvchi identifikatsiyasini va autentifikatsiyani ham  mustahkamlashga  yordam  beradi.  Masalan,  identifikatsiya  va  kirish ma’lumotlarini blok zanjiriga yozish orqali ruxsatsiz kirishlar oldini olish mumkin. Har bir  foydalanuvchi  tranzaksiyasi  shifrlangan  va  autentifikatsiyalangan  bo‘lib,  uning tarixini  o‘zgartirish  imkoni  yo‘q.  Shu  tariqa,  tizim  foydalanuvchilarni  kuzatish, autentifikatsiya qilish va xavfsizlikni oshirish imkoniyatiga ega bo‘ladi.