O'SIMLIK KASALLIKLARINI TASHXISLASH JARAYONLARINI ALGORITMLASH VA KO'P FAKTORLI MATEMATIK MODELLARINI ISHLAB CHIQISH - Xoliqova Manzura Qoyirovna,; Qobilova Sarvinoz Shokir qizi, (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya:  Global  iqlim  o'zgarishi  va  oziq-ovqat  xavfsizligi  masalalari qishloq  xo'jaligi  ekinlarini  himoya  qilishda  innovatsion  texnologiyalarni  qo'llashni taqozo  etadi.  Ushbu  maqola  o‘simliklar  kasalliklarini  aniqlash  jarayonlarini avtomatlashtirish uchun matematik modellashtirish va intellektual algoritmlarni ishlab chiqishga  qaratilgan.  Tadqiqotda  tasvirlardagi  shovqinlarni  kamaytirishning matematik usullari hamda kasallik o’choqlarini segmentatsiyalashda K-means va Otsu algoritmlarining  kombinatsiyasi  tahlil  qilingan.  Kasallik  turini  tasniflash  uchun konvolyutsion  neyron  tarmoqlarining  (CNN)  zamonaviy  arxitekturalari  (ResNet  va MobileNet)  solishtirilgan.  Matematik  modellashtirish  yordamida  o‘simlik  bargidagi leziyalar  (jarohatlar)  maydonini  hisoblash  va  kasallikning  rivojlanish  darajasini aniqlash  formulalari  ishlab  chiqilgan.  Eksperimental  natijalar  taklif  etilayotgan algoritmlarning  diagnostika  aniqligi  96,4%  ni  tashkil  etishini  ko‘rsatdi,  bu  esa an’anaviy arkaz usullarga nisbatan yuqori samaradorlikni ta’minlaydi.