O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTINING XALQARO INTEGRATSIYALASHUVI SHAROITIDA RAQAMLI VA YASHIL SOLIQQA TORTISHNING INSTITUTSIONAL ASOSLARINI TRANSFORMATSIYA QILISH - Ergasheva Aziza,; Ziyodova Rayhona, (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya:  O‘zbekiston  iqtisodiyotining  xalqaro  savdo  va  investitsiya tizimiga  integratsiyalashuvi  sharoitida  soliq  tizimini  raqamlashtirish  va  "yashil" iqtisodiyotga  o‘tishning  institutsional  asoslarini  tubdan  transformatsiya  qilish masalalarini  tahlil  etadi.  Tadqiqotning  dolzarbligi  "Raqamli  O‘zbekiston  –  2030" strategiyasi va Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) tomonidan ilgari surilgan BEPS 2.0 (Base Erosion and Profit Shifting) loyihasining global minimal soliq stavkasi (Pillar 2) qoidalarini milliy qonunchilikka implantatsiya qilish zarurati bilan belgilanadi.  Maqolada  raqamli  iqtisodiyot  subyektlarini  soliqqa  tortishda  "raqamli doimiy  muassasa"  tushunchasini  joriy  etish,  IT  Park  rezidentlari  uchun  soliq imtiyozlarini  Qualified  Refundable  Tax  Credit  (QRTC)  mexanizmiga  o‘tkazish  va Qualified  Domestic  Minimum  Top-up  Tax  (QDMTT)  joriy  etish  masalalari  ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Shuningdek, "yashil" soliqqa tortish doirasida 2025-yildan kuchga  kiradigan  aksiz  solig‘i  stavkalarining  indeksatsiyalanishi,  suv  resurslari  va qazilma  boyliklar  uchun soliq  yukining  oshishi  hamda  Strategik ekologik baholash (SEA) tizimining transformatsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda ARDL (Autoregressive Distributed  Lag)  kointegratsiya  modeli  yordamida  raqamlashtirish  va  davlat daromadlari  o‘rtasidagi  J-shaklidagi  bog‘liqlik  aniqlangan  bo‘lib,  u  4.33  birlikdagi "infleksiya nuqtasi"ni ko‘rsatadi. Natijalar xalqaro integratsiya sharoitida O‘zbekiston soliq  suverenitetini  saqlab  qolish  va  investitsion  jozibadorlikni  oshirish  bo‘yicha strategik tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.