RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT TIZIMINING TRANSFORMATSIYASI: SUN’IY INTELLEKT VA BIG DATA ASOSIDA YANGI YONDASHUVLAR - Hasan Xudoyberdiyev Shuhrat o'g'li (TADQIQOTLAR, 2026)
ANNOTATSIYA Raqamli  iqtisodiyot  sharoitida  buxgalteriya  hisobi  va  audit  tizimlari  tubdan yangilanayotgan murakkab transformatsion jarayonni boshdan kechirmoqda, bunda ayniqsa sun’iy intellekt va Big Data texnologiyalarining integratsiyasi muhim omil sifatida namoyon bo‘ladi. Amaliy kuzatuvlar shuni ko‘rsatadiki, ma’lumotlarni real vaqt rejimida qayta ishlash imkoniyatlari hisob jarayonlarining tezligi va aniqligini sezilarli  darajada  oshirayotgan  bo‘lsa-da,  bu  jarayonlar  bilan  birga  yangi metodologik va institutsional muammolar ham yuzaga chiqmoqda. Tahlillar asosida ko‘rinadiki,  algoritmik  audit  yondashuvlari  inson  omiliga  bog‘liq  xatoliklarni kamaytirish  bilan  bir  qatorda,  qaror  qabul  qilish  jarayonida  yangi  risklarni  ham shakllantirishi  ehtimoldan  xoli  emas.  Shu  bilan  birga,  buxgalteriya  tizimlarida ma’lumotlar hajmining keskin ortishi klassik nazorat usullarining yetarliligini shubha ostiga  qo‘yib,  moslashuvchan  va  analitik  yondashuvlarni  talab  etmoqda.  Mazkur yo‘nalishda shakllanayotgan yangi konseptual qarashlar raqamli muhitda auditning rolini qayta talqin qilish zaruratini yuzaga keltiradi. Natijada, buxgalteriya va audit tizimining evolyutsiyasi faqat texnologik emas, balki metodologik qayta qurilishni ham o‘z ichiga oluvchi kompleks jarayon sifatida qaralishi maqsadga muvofiq ko‘rinadi.