O'ZBEK TILIDA "RANG + NARSA" KONSTRUKSIYALI QO'SHMA SO'ZLAR DERIVATSIYASI - Sultonova Ruxsorabonu Axmatovna, (TADQIQOTLAR, 2026)
Anotatsiya:    "Rang+narsa"  modeli  o‘zbek  tilida  juda  faol  model  bo‘lib,  u nafaqat narsaning rangini, balki uning turi va sifatini ham bildiradi. Bu modeldagi rang komponentlari (oq, qora, ko‘k, yashil va h.k) ko‘p hollarda o‘zining rang ma’nosini yo‘qotib,  ko‘chma  ma’nolar  hosil  qiladi.  Masalan,  o‘simlik  va  hayvonot  olami nomlarida (botanika va zoologiya) rang so‘zlari turlarni bir-biridan ajratishga xizmat qilsa, antroposentrik birliklarda turlicha ma’no bo‘yoqlarini beradi. Maqolada ushbu qo‘shma so‘zlarning oddiy so‘z birikmalaridan farqi va ularning tilda bitta so‘z sifatida shakllanish  yo‘llari  misollar  bilan  isbotlanadi.      Tadqiqotning  maqsadi:  Ushbu maqolaning  asosiy  maqsadi  o‘zbek  tilida  "rang+narsa"  qolipi  asosida  yasalgan qo‘shma so‘zlarning o‘ziga xos xususiyatlarini ko‘rsatib berishdir. Tadqiqotda rang bildiruvchi so‘zlar qanday qilib o‘zining asl ma’nosidan uzoqlashib, yangi nomlar hosil qilishi va ularning ma’no o‘zgarish darajasi o‘rganilgan.