MORFOLOGIK VA FONETIK SHAKLLARNING NUTQDA QOʻLLANNISH DARAJASINI ANIQLASHNING TARIXIY AHAMIYATI VA AMALIY BOSQICHLARINI TADBIQ QILISH - Egamova Oltininoy Ashuraliyevna, (TADQIQOTLAR, 2025)
O‘zbek tili morfologik jihatdan agglyutinativ, grammatik shakllarning ko‘pligi va serqirraligiga ko‘ra boy til. Har bir grammatik shaklning o‘ziga xosligi uning nutqda  turli    uslublar,    og‘zaki    va    yozma    shaklda    voqelanishida    namoyon    bo‘ladi. Morfologik  shakllarning  og‘zaki  va  yozma  nutqda  qo‘llanish  darajasini  aniqlash, ularni   faol   va   nofaol   turlarga   ajratish   mezonlarini   ishlab   chiqish,   sermahsul morfologik   shakllarni  guruhlarga  bo‘lish  o‘zbek  tilini  xorijliklarga  bosqichma-bosqich va maqsadli o‘qitish jarayonini osonlashtirishga, hozirgi o‘zbek adabiy tilida morfologik    shakllarning    ishlatilishida    miqdor    va    sifat    jihatidan    faolligini  aniqlashda dasturulamal   sifatida  xizmat  qiladi,  xususan,  o‘zbek  tili  korpusida  morfologik  belgilarning  darajali  jamlanmasining  yaratilishini  ko‘zda  tutadi. Morfologik  birliklarning  nutqda  qo‘llanish  darajasini  aniqlashda  jahon  va  o‘zbek tilshunosligida bu borada qilingan ilmiy tadqiqotlarning sarhisobi va tahlilini amalga oshirish zarur. Ma’lum tadqiq metodologiyasi asosida birlamchi vazifalar aniqlanib, bajariladigan ishlarning “yo‘l xaritasi”ni tuzish har qanday tadqiqot uchun muhimdir. Jahon    tilshunosligida    morfologik    mahsuldorlik    derivatsional    morfologiyaning  asosiy masalalaridan  biri  bo‘lib,  u  hosilaviy  morfologiyada  til  foydalanuvchisining  bir qancha omillariga bog‘liq tarzda o‘rganiladi.