TURKIYANING YEVROPA ITTIFOQIGA INTEGRATSIYASI VA INSON HUQUQLARI SOHASIDAGI DEMOKRATIK ISLOHOTLAR - Xodjimuratova D.S; Abduraximova Vaziraxon Qaxramon qizi (TADQIQOTLAR, 2026)
Turkiya  ko‘plab  xorijiy  kuzatuvchilar  uchun  hayratlanarli  bir  manzara  kasb etadi. Uning hayratlanarli jihatlaridan biri siyosiy tizimidir; u bir tomondan avtoritar davlat emas, ikkinchi tomondan esa uni to‘liq shakllangan demokratiya deb atash ham haqiqatdan yiroqdir. Yana bir murakkab jihat uning o‘zligidir, u Yaqin Sharq davlati ham emas, lekin uni to‘laqonli Yevropa davlatlari qatoriga ham qo‘shib bo‘lmaydi. Ushbu  ikki  omil  –  Turkiyaning  siyosiy  tizimi  va  uning  o‘zligi  –  uning  Yevropa davlatlari  tizimi  bilan,  xususan,  Yevropa  Ittifoqi  bilan  munosabatlarini murakkablashtiradi. A’zolikka  intilayotgan  mamlakatlarda  Yevropa  ttifoqi  demokratiyani rag‘batlantiruvchi qudratli sub’ekt sifatida harakat qilishi keng e’tirof etilgan dalildir. Yevropa Ittifoqi o‘zining assotsiatsiyalangan a’zolariga nisbatan demokratlashtirishni rag‘batlantiruvchi moliyaviy yordam paketlari va a’zolik va’dasi kabi turli vositalar hamda ta’sir richaglariga ega. Aynan mana shu kontekstda YI Turkiya siyosatiga o‘z ta’sirini o‘tkazdi. Uzoq davom etgan assotsiatsiya yo‘li Yevropa Ittifoqiga Turkiyada demokratlashtirish jarayonini olg‘a surish imkonini berdi va bu siyosiy o‘zgarishlarni rag‘batlantirishda qo‘llanilgan mexanizmlardan biri bo‘ldi.