REGENERATIV ORTOPEDIYA: PRP, MEZENXIMAL ILDIZ HUJAYRALAR VA BIOMATERIALLAR ASOSIDA SUYAK REGENERATSIYASINING MOLEKULYAR-MEXANIK ASOSLARI - Akmamatova Guliston (TADQIQOTLAR, 2026)
Dolzarbligi.  Suyak  to‘qimasining  reparativ  regeneratsiyasi  murakkab,  ko‘p bosqichli  molekulyar  va  hujayraviy  jarayon  bo‘lib,  yallig‘lanish  fazasi,  proliferativ faza  hamda  remodellanish  bosqichlarini  o‘z  ichiga  oladi.  Klinik  amaliyotda  uzun quvurli  suyaklar  sinishlarining  5–10%  holatlarida  kech  bitish  (delayed  union)  yoki bitmaslik (nonunion) kuzatiladi. Segmentar suyak defektlari, psevdartroz, osteonekroz va  yuqori  energiyali  travmalar  ortopediyada  dolzarb  muammo  bo‘lib  qolmoqda. An’anaviy  osteosintez  usullari  va  autolog  suyak  transplantatsiyasi  “gold  standard” hisoblanishiga  qaramay,  donor  soha  morbidligi,  infeksion  asoratlar,  rezorbsiya  va mexanik  yetishmovchilik  kabi  cheklovlarga  ega.  Shu  sababli  biologik  asoslangan regenerativ texnologiyalarni klinik amaliyotga joriy etish zarurati ortib bormoqda. So‘nggi  yillarda  regenerativ tibbiyot  konsepsiyasi suyak  to‘qimasining tabiiy tiklanish mexanizmlarini faollashtirishga qaratilgan innovatsion yondashuvlarni taklif etmoqda. PRP (platelet-rich plasma), mezenximal ildiz hujayralar (MSC) va bioaktiv biomateriallar  osteogenez  jarayonini  molekulyar  darajada  modulyatsiya  qilish imkonini beradi. Ushbu yondashuvlar reparativ regeneratsiyani tezlashtirish, asoratlar sonini kamaytirish va funksional natijalarni yaxshilashga xizmat qiladi. Tadqiqot  maqsadi.  PRP,  mezenximal  ildiz  hujayralar  va  osteokonduktiv biomateriallarning suyak regeneratsiyasiga ta’sir mexanizmlarini molekulyar hamda klinik jihatdan tahlil qilish, ularning kombinatsiyalangan qo‘llanilish samaradorligini ilmiy asoslash.