AORTAL QOPQOQ YETISHMOVCHILIGI. ETIOLOGIYASI - Hikmatullayeva Maftuna Dilmurod qizi, (TADQIQOTLAR, 2026)
Kirish Yurak-qon tomir tizimi kasalliklari hozirgi kunda dunyo bo‘yicha nogironlik va o‘lim  holatlarining  asosiy  sabablaridan  biri  hisoblanadi.  Ushbu  kasalliklar  orasida yurak klapanlari patologiyalari alohida ahamiyat kasb etadi. Xususan, aortal qopqoq etishmovchiligi  yurakning gemodinamik  faoliyatiga sezilarli  ta’sir  ko‘rsatadigan  va vaqt  o‘tishi  bilan  surunkali  yurak  yetishmovchiligiga  olib  kelishi  mumkin  bo‘lgan muhim klinik holatlardan biridir. Aortal qopqoq etishmovchiligi — bu diastola vaqtida aorta qopqog‘ining to‘liq yopilmasligi  natijasida  qonning  aortadan  chap  qorinchaga  qaytib  oqishi  bilan tavsiflanadigan  patologik  holatdir.  Natijada  chap  qorincha  hajmiy  yuklama  ostida qoladi,  miokard  gipertrofiyasi  va  keyinchalik  yurak  funksiyasining  pasayishi rivojlanadi.  Kasallik  uzoq  vaqt  davomida  kompensatsiyalangan  holatda  kechishi mumkin, biroq kech bosqichlarda og‘ir gemodinamik buzilishlar yuzaga keladi. Mazkur kasallikning rivojlanishida turli etiologik omillar muhim rol o‘ynaydi. Ular orasida revmatik kasalliklar, infeksion endokardit, tug‘ma yurak nuqsonlari, aorta ildizi  patologiyalari  hamda  degenerativ  o‘zgarishlar  yetakchi  o‘rin  tutadi.  So‘nggi yillarda diagnostika usullarining takomillashuvi aortal qopqoq etishmovchiligini erta aniqlash va samarali davolash imkoniyatlarini kengaytirmoqda. Shu  sababli  aortal  qopqoq  etishmovchiligining  etiologiyasi,  rivojlanish mexanizmlari  hamda  klinik  ahamiyatini  o‘rganish  zamonaviy  kardiologiyaning dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi.