ANGREN KAOLINI ASOSIDA METAKAOLIN SINTEZI VA UNING STRUKTURAVIY TAVSIFI - Hotamov Xayrullo Shukrullo o‘g‘li, (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya.  Kaolinitning  1:1  qatlamli  tuzilmasi  termik  faollashtirishda  suv ajralishi  va  panjara  buzilishi  orqali  amorf  fazaga  oʻtadi,  shuning  uchun  harorat oraligʻini aniq tanlash metakaolin hosil boʻlishining asosiy shartidir. Tadqiqotning maqsadi  Angren  kaolini  650–800°C  oraligʻida  ishlov  berib,  hosil  boʻlgan mahsulotning  strukturaviy  oʻzgarishini  rentgen  difraksiyasi  va  infraqizil spektroskopiya yordamida baholashdan iborat boʻldi. Namunalar 50°C bosqich bilan qizdirildi, har bir bosqichda fazaviy tarkib va gidroksil polosalarining oʻzgarishi qayd etildi. Rentgen tasvirlarida kaolinit reflekslarining izchil susayishi va amorf fonning kuchayishi kuzatildi; 750–800°C oraligʻida fazaviy oʻzgarish eng toʻliq koʻrinishga ega  boʻldi.  Spektral  tahlilda  9,8  foiz,  14,0  foiz  va  92,7  foizlik  siljishlar  gidroksil guruhlarining kamayishi hamda tuzilmaning qayta tashkil topishini koʻrsatdi. Olingan maʻlumotlar 650°C dan boshlab dehidroksillanish jarayoni jadallashishini, 800°C ga yaqin esa kaolinit tartibli panjarasining deyarli toʻliq yemirilishini tasdiqladi. Xulosa qilib aytganda, termik faollashtirish rejimi metakaolin sintezining boshqaruvchi omili ekanligi aniqlandi, va strukturaviy tavsif uchun rentgen hamda infraqizil nazorat bir-birini toʻldiruvchi ishonchli yondashuv sifatida koʻrsatildi. Ilmiy hissa sifatida Angren kaolini uchun haroratga bogʻliq strukturaviy oʻtishlar ketma-ketligi belgilandi.