OILAVIY MUHITINING BOLALAR SHAXS SIFATIDA SHAKLLANISHI VA KASB TANLASHIGA TA’SIRI - Kazakbaeva Gulziba Allamuratovna, (TADQIQOTLAR, 2026)
Ota-onalar farzandning qiziqishlari, qobiliyatlari va individual xususiyatlarini kuzatib  borish  orqali  unga  mos  kasbiy  yo‘nalishni  aniqlashda  yordam  berishlari mumkin. Farzandning muvaffaqiyatlarini rag‘batlantirish, uning qiziqishlariga e’tibor qaratish va kasblar haqidagi bilimlarini kengaytirish kasb tanlash motivatsiyasining shakllanishiga  xizmat  qiladi.  Bolaning  shaxs  sifatida  shakllanishi  murakkab  va uzluksiz  jarayon  bo‘lib,  unda  biologik,  psixologik  va  ijtimoiy  omillar  o‘zaro uyg‘unlashadi.  Ushbu  jarayonda oila  eng  muhim  ijtimoiy  institut sifatida  namoyon bo‘ladi.  Chunki  bola  dunyoga  kelgan  ilk  kunlaridan  boshlab  oila  a’zolari  bilan muloqotda bo‘ladi, ularning xulq-atvori, qadriyatlari va hayot tarzini kuzatadi hamda asta-sekin  o‘zlashtiradi.  Shuning  uchun  oiladagi  muhit  bolaning  xarakteri, dunyoqarashi,  o‘ziga  bo‘lgan  munosabati  va  kelajakdagi  hayotiy  maqsadlarining shakllanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Oilada hukm suradigan sog‘lom psixologik muhit bolaning har tomonlama rivojlanishi uchun qulay sharoit yaratadi. Ota-onaning mehribonligi,  qo‘llab-quvvatlashi  va  farzand  fikriga  hurmat  bilan  munosabatda bo‘lishi  bolada  o‘ziga  ishonch,  mas’uliyat  va  mustaqillik  kabi  muhim  sifatlarni rivojlantiradi. Bunday muhitda voyaga yetayotgan o‘quvchilar o‘z qobiliyatlarini erkin namoyon etadi, yangi bilimlarni egallashga intiladi va kelajagi haqida mustaqil fikr yuritishga odatlanadi. Aksincha, oiladagi doimiy nizolar, zo‘riqishlar, befarqlik yoki haddan  tashqari  nazorat  bolaning  ruhiy  holatiga  salbiy  ta’sir  etib,  uning  shaxsiy rivojlanishi va kasbiy yo‘nalishini aniqlashida qiyinchiliklar tug‘dirishi mumkin. Kasb tanlash inson hayotidagi eng muhim qarorlardan biri hisoblanadi. Mazkur jarayonning muvaffaqiyatli kechishi ko‘p jihatdan oiladagi tarbiya va ota-onalarning munosabatiga bog‘liq.