YOTOQ YARALARNI OLDINI OLISH VA DAVOLASH - Mamatqodirova Nargizaxon Bahromovna, (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya Teri inson tanasini o‘rab turgan ko‘p qatlamli epiteliya to‘qimalarining tashqi qatlamidir.  O‘rta  yoshdagi  odamlarda  uning  darajasi  1,5-2  m2  ni  tashkil  qiladi. Tananing  turli  qismlarida  turli  xil  teri  qalinligi  mavjud.  Orqa,  son,  kaft  va  tovon terisining qalinligi 4 mm gacha bo‘lishi mumkin, ko‘z qovog‘ining terisi esa 0,4 mm, o‘n barobar yupqaroqdir.    Teri  uchta  qatlamdan  iborat:  epidermis,  eng  yuqori  qatlam;  asl  teri  qatlami bo‘lgan dermis; va teri osti yog‘ qatlami bo‘lgan gipodermis. Teri funksiyasi tozalikni talab qiladi. Buning uchun ertalab va kechqurun yuvish kerak. Odamlar teri bilan mikroblardan, tashqi dunyoda topilgan zaharli moddalardan, jarohatlardan va haddan tashqari quyosh nurlaridan himoyalangan.  U  organizmdan  oqsillarni,  tuzlarni,  karbamidni,  siydik  kislotasini,  kreatinni, uchuvchi kislotalarni, xolesterinni va vitaminlarni va boshqa narsalarni yo‘q qiladi. Moddalar, birinchi navbatda, gazlar almashinuvi teri orqali sodir bo‘ladi. Teridagi nerv uchlari yoki organizmga tashqi dunyodan ta’sir etuvchi turli xil stimullarni (issiqlik, sovuqlik,  og‘riq,  bosim)  qabul  qiluvchi  retseptorlar  uning  eng  muhim  analitik funksiyasini bajarish uchun javobgardir. Yoz fasli o‘zi bilan yuqori harorat va terlashni keltirib  chiqaradi,  bu  esa  tananing  issiqlik  va  tashqi  sharoitlarga  javoban  haddan tashqari kuchayishiga olib keladi.    Haftada  bir  marta  kasalxonaga  yotqizilgan  bemorlarda  toza  dush  yoki hammom  bo‘lishi  kerak.  Og‘ir  odamlar  terini  nam  sochiq  bilan  bir  necha  kunlik ro‘molcha olishadi. Teri dezinfeksiyalovchi spirt eritmasi, 0,1% sirka kislota eritmasi, kofur spirti eritmasi va boshqalar bilan artiladi. Subpar davolash natijasida intensiv terapiya bemorlarida yotoq yaralari va teri yaralari rivojlanadi.