YURAK ISHEMIK KASALLIGIDAN O'LIM KO'RSATKICHLARINING GLOBAL TENDENTSIYALARI VA INTERVENTSION KARDIOLOGIYA MUOLAJALARINING KENGAYISHI: KASALLIKLARNING GLOBAL YUKI (GBD) MA'LUMOTLAR BAZASI ASOSIDA TAHLIL - Xudazarov Z.R, (TADQIQOTLAR, 2026)
ANNOTATSIYA Kirish qismi. Yurak ishemik kasalligi (YIK) jahon o'limining yetakchi sababi bo'lib  qolmoqda,  bunda  sog'liqni  saqlash  xizmatlaridan  foydalanish  imkoniyati, ijtimoiy-iqtisodiy  holat  va  interventsion  kardiologiya  salohiyatidagi  farqlarni  aks ettiruvchi sezilarli mintaqaviy tafovutlar mavjud. Maqsad.  Kasalliklarning  Global  Yuki  (GBD)  ma'lumotlaridan  foydalangan holda,  2000-2021  yillar  mobaynida  yettita  mintaqa  kesimida  yurak  ishemik kasalligidan  (YIK)  o'lim  ko'rsatkichlarining  global  va  mintaqaviy  tendentsiyalarini baholash. Metodlar. 2000-2021 yillar uchun GBD ma'lumotlar bazasidan olingan yoshga standartlashtirilgan YIK o'lim ko'rsatkichlaridan foydalangan holda tavsifiy-analitik tadqiqot  dizayni  qo'llanildi.  Vaqt  o'tishi  bilan  tendentsiyalarni  o'rganish  maqsadida mintaqaviy o'rtacha qiymatlar va foizli o'zgarishlar hisoblab chiqildi. Natijalar. Global miqyosda YIKdan o'limning umumiy pasayishi kuzatilib, eng sezilarli kamayish G'arbiy va Sharqiy Yevropada, o'rtacha darajadagi kamayish Lotin Amerikasi, Sharqiy Osiyoda hamda global ko'rsatkichda, minimal o'zgarish esa Sahroi Kabir janubidagi Afrikada qayd etildi. Janubiy Osiyoda esa bироz o'sish kuzatildi. Bu tafovutlar interventsion kardiologiya xizmatlaridan va yurak-qon tomir kasalliklarini oldini olish dasturlaridan foydalanish imkoniyatidagi farqlar bilan uzviy bog'liq. Xulosa. Umumiy global yaxshilanishga qaramay, mavjud doimiy tafovutlar past va  o'rta  daromadli  mintaqalarda  interventsion  kardiologiya  salohiyati  hamda profilaktik tibbiy yordam tizimlarini mustahkamlash zarurligini ko'rsatib, bu yurak-qon tomir sohasidagi natijalarning tengligiga erishishga xizmat qiladi.