MUSTAQIL TURISTLAR OQIMI ULUSHINI EKONOMETRIK PROGNOZLASHTIRISH, IXCHAM AVTOREGRESSIYA MODELI VA SHAFFOF SSENARIY TAHLILI ASOSIDAGI YONDASHUV - Muzaffarov Akmal Axadovich, (TADQIQOTLAR, 2026)
Annotatsiya Maqolada mamlakatga keladigan umumiy turistik oqim tarkibida mustaqil, ya'ni vositachisiz  sayohat  qiluvchi  turistlar  ulushining  kelajakdagi  harakatini  miqdoriy bashorat  qilish  masalasi  ko'rib  chiqiladi.  Tadqiqotning  maqsadi  qisqa  va  yuqori darajada tebranuvchan statistik qator sharoitida ushbu strategik ko'rsatkichni ishonchli prognozlashtirish uchun ixcham ekonometrik model ishlab chiqish hamda uni oshkora farazlarga  tayangan  ssenariy  tahlili  bilan  birlashtirishdan  iborat.  Tahlil  O'zbekiston Respublikasi  rasmiy  statistikasiga  tayanadi  va  2017  yildan  2024  yilgacha  bo'lgan sakkizta yillik kuzatuvni qamrab oladi 1 . Ko'rsatkichning o'rtacha darajaga qaytuvchi tabiati  va  koronavirus  pandemiyasi  (COVID  19)  sabab  yuzaga  kelgan  strukturaviy uzilishni  bir  vaqtda  hisobga  olish  uchun  strukturaviy  uzilish  o'zgaruvchisi  bilan to'ldirilgan  birinchi  tartibli  avtoregressiya  modeli  tanlandi 2 .  Natijalar  mustaqil ulushning  barqaror  muvozanat  darajasi  taxminan  83  foizni  tashkil  etishini  va pandemiya  uzilishining  ta'siri  qariyb  13  foiz  punktga  tengligini  ko'rsatadi.  Ishning ilmiy yangiligi cheklangan ma'lumot sharoitida ixcham ekonometrik modelni shaffof ssenariy  tahlili  bilan  birlashtirib,  prognozni  ortiqcha  da'vosiz,  indikativ  ko'rinishda taqdim etishdadir.