TUPROQNING IJTIMOIY HAYOTDAGI O‘RNI, SOG‘LIQ VA EKOLOGIYA UCHUN AHAMIYATI - Boboyeva Iroda Oʻtkir qizi, (TADQIQOTLAR, 2025)
Annotatsiya:  Mazkur  tadqiqot  ishida  tuproqning  inson  salomatligi,  ekologik barqarorlik va iqtisodiy rivojlanishdagi o‘rni hamda gigiyenik tahlil asosida uning sifat ko‘rsatkichlari o‘rganildi. Tadqiqotning maqsadi — tuproqning tarkibi va ifloslanish darajasini baholash, uning ekologik va sanitariya holatini aniqlash hamda O‘zbekiston sharoitida  tuproq  degradatsiyasini  kamaytirish  uchun  ilmiy  asoslangan  tavsiyalar ishlab  chiqishdan  iborat.  Ish  davomida  xalqaro  darajadagi  manbalar,  O‘zbekiston Respublikasi normativ hujjatlari va Samarqand viloyati Sanepidqo‘m Narpay tuman bo‘limining 2024–2025-yillardagi tahlil hisobotlari asosida daliliy ma’lumotlar tahlil qilindi.  Tadqiqot  natijalariga  ko‘ra,  tuproq  monitoringi  tizimini  takomillashtirish, gigiyenik  nazoratni  muntazam  olib  borish,  sho‘rlanish  va  nitrat  kontsentratsiyasini kamaytirish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar ishlab chiqish zarurligi ta’kidlanadi. Ushbu  tadqiqot  natijalari  atrof-muhit  gigiyenasi,  qishloq  xo‘jaligi  barqarorligi  va jamoat  salomatligi  siyosatini  takomillashtirish  uchun  ilmiy-amaliy  ahamiyatga  ega. Tadqiqotda tuproq tarkibi, ifloslanish manbalari, mikrobiologik holat, tuproq eroziyasi va unumdorligini uning kelajakdagi barqaror rivojlanishga qo‘shgan hissasi o‘rtasidagi bog‘liqlik    Narpay  tumani  misolida  o‘rganildi.  Maqolada  tuproq  xavfsizligini ta’minlash  bo‘yicha  profilaktika  choralarini  kuchaytirish,  qishloq  xo‘jaligi amaliyotlarini  ekologik  toza  holatga    o‘tkazish,  aholining  atrof-muhit  madaniyatini oshirish hamda xalqaro tajriba asosida samarali chora-tadbirlar taklif etilgan. Tadqiqot natijalari tuproqning sog‘liq va ekologiya uchun xavfsiz bo‘lgan holda boshqarilishi yo‘llarini ko‘rsatadi.