"TADQIQOTLAR.UZ" jahon ilmiy-metodik jurnali quyidagi yo'nalishlarda maqola hamda tezislarni qabul qiladi: Aniq fanlar Tabiiy fanlar Texnika fanlari Pedagogik fanlar Ijtimoiy-gumanitar fanlar Falsafa fanlari Filologiya Iqtisodiy fanlar
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI FUQAROLIK PROTSESSIDA VAKILLIK INSTITUTINI RIVOJLANTIRISH MASALALARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada fuqarolik protsessida vakil ishtirokining o‘ziga xos xususiyatlari, vakillik institutini rivojlantirish masalalari, qonuniylikni ta’minlashda vakil (advokat) ishtiroki, vakillik tushunchasining umumiy tavsifiga oid huquqiy-nazariy ma’lumotlar, fuqarolik protsessida advokat ishtiroki masalalari yoritilgan.
Kalit so’zlar: vakolat berish, qonuniy vakillik, ishonchnoma orqali vakillik, vakil, sud himoyasiga bo‘lgan huquq, vakillik instituti, malakali yuridik yordam ko‘rsatish, vakillik turlari, qonuniy va ixtiyoriy vakillik, sudda advokat ishtiroki.
PREZUMPSIYA VA PREYUDITSIYANING O‘ZIGA XOS TOMONLARI TAHLILI
Annotatsiya: Ushbu maqolada prezumpsiya va preyuditsiya atamalari ma’nosi, ularning o‘xshash va farqli jihatlari, xalqaro va milliy qonunchilikda qo‘llash amaliyotlari batafsil tahlil qilingan.
Kalit so‘zlar: Prezumpsiya, preyuditsiya, huquqiy prinsiplar, hukm, sud pretsedenti.
FUQAROLIK PROTSESSIDA ISBOTLASH VA DALILLAR. FUQAROLIK PROTSESSIDA DAʼVO
Annotatsiya: Ushbu maqolada fuqarolik protsessidagi munosabatlar, isbotlash va dalillarning ahamiyati, da’vo, qarshi da’vo, milliy va xalqaro olimlarning fikrlari batafsil tahlil qilingan.
Kalit so‘zlar: Fuqarolik protsessi, protsess ishtirokchilari, isbotlash, dalillar, da’vo.
RATSIONAL OVQATLANISHNING VALEOLOGIK TAMOYILLARI.
Annotatsiya: Ushbu maqolada Ratsional ovqatlanish tamoyillari hamda to‘g‘ri ovqatlanish qoidalari va ularga rioya qilish haqida ma'lumotlar berilgan.
Kalit so'zlar: Ratsional ovqatlanish,oziq moddalar,energiya balansi,yuqori mehnat intensivligi,past mehnat intensivligi.
ПРОИЗВЕДЕНИЯ ПРЕЗИДЕНТА Ш.М. МИРЗИЕВА И ИХ ВЛИЯНИЕ НА МОЛОДЁЖЬ
Аннотация:В статье рассматриваются произведения Президента Республики Узбекистан Ш.М. Мирзиёева и их влияние на формирование мировоззрения и нравственных качеств молодежи. Анализируются основные идеи и инициативы главы государства, направленные на воспитание патриотизма, ответственности, трудолюбия и духовных ценностей у молодого поколения. Особое внимание уделяется роли речей, публикаций и выступлений Президента в процессе нравственного и социального воспитания молодежи, а также их значению для укрепления национальной идентичности и активного участия в общественной жизни. Статья подчеркивает, что произведения Президента служат источником вдохновения для молодежи, формируют ценностные ориентиры и способствуют развитию сознательного и ответственногo гражданина.
Ключевые слова:молодежь, нравственное воспитание, патриотизм, духовные ценности, государственная политика, национальная идентичность, общественная активность.
РОЛЬ ПРИРОДЫ КАК СИМВОЛИЧЕСКОГО ФОНА В РОМАНЕ М. А. ШОЛОХОВА «ТИХИЙ ДОН»
Аннотация: Статья посвящена анализу образа природы в романе-эпопее М. А. Шолохова «Тихий Дон». Рассматривается роль пейзажа как важнейшего художественного средства раскрытия внутреннего мира героев и выражения авторской позиции. Показано, что природа выступает не только фоном, но и самостоятельным символическим образом, тесно связанным с историческими потрясениями начала XX века. В работе выявляются психологическая, композиционная и идейно-художественная функции пейзажа.
Ключевые слова: М. А. Шолохов, «Тихий Дон», образ природы, пейзаж, психологизм, символика, художественное мастерство, традиции классики.
FAYNBERG ASARLARIDA TOSHKENTNING ME’MORIY VA MADANIY OBRAZLARI
Mazkur maqolada Aleksandr Faynberg asarlarida Toshkent shahrining me’moriy va madaniy obrazlari badiiy jihatdan tahlil qilinadi. Shoir she’riyatida tarixiy obidalar, zamonaviy inshootlar hamda milliy madaniyat unsurlarining tasviri o‘rganiladi. Faynberg ijodida Toshkent nafaqat shahar manzarasi, balki ma’naviy va madaniy timsol sifatida talqin etiladi.
Kalit so‘zlar: Toshkent, Aleksandr Faynberg, me’moriy obraz, madaniy muhit, tarixiy obidalar, milliy qadriyatlar, badiiy tasvir, shahar poetikasi.
JANUBIY O’ZBEKISTONDA MILLIY TURIZMNI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada Qashqadaryo viloyatining turizm salohiyati, milliy turizmni rivojlantirishdagi asosiy muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari keng tahlil qilingan. Maqolada milliy turizmning iqtisodiy, madaniy va ekologik ahamiyati ochib berilgan hamda Qashqadaryo viloyatini xalqaro turizm markaziga aylantirish istiqbollari ko‘rsatib o‘tilgan.
Kalit so‘zlar: Qashqadaryo, milliy turizm, Shahrisabz, infratuzilma, ekologik turizm, tarixiy meros, iqtisodiy rivojlanish, madaniyat, investitsiya, istiqbol, etnoturizm, kadrlar tayyorlash.
ERKIN IQTISODIY ZONALAR RIVOJLANISHINI IQTISODIY GEOGRAFIK JIHATLARI
Аннотация: мақолада Ўзбекистон Республикасида ташкил этилган эркин иқтисодий зоналар ва уларни ҳудудий жойлашуви ҳамда мамлакат иқтисодиётида тутган ўрни таҳлил этилган. Эркин иқтисодий зоналар ривожланишининг жаҳон тажрибаси ўрганилиб, уларни мавжуд ҳудудий иқтисодий имкониятлар асосида юксалтириш зарурлигига эътибор қаратилган.
Калит сўзлар: саноат, саноат маркази, саноат тугуни, район, географик ўрин, ҳудудий ишлаб чиқариш мажмуалари, эркин иқтисодий зона, кластер, технопарк.
YALPI TALAB VA YALPI TAKLIF TUSHUNCHALARI
ANNOTATSIYA Mazkur maqolada yalpi talab (Aggregate Demand – AD) va yalpi taklif (Aggregate Supply – AS) tushunchalarining nazariy asoslari, ularning makroiqtisodiy muvozanatni shakllantirishdagi o‘rni hamda zamonaviy iqtisodiy siyosatni yuritishdagi ahamiyati cho‘qur tahlil qilinadi. Yalpi talab va yalpi taklif modeli makroiqtisodiy jarayonlarni tushuntirishda asosiy analitik vositalardan biri hisoblanib, iqtisodiy o‘sish, inflyatsiya, ishsizlik, iqtisodiy sikllar va davlatning fiskal hamda monetar siyosati natijalarini baholash imkonini beradi. Maqolada klassik va keynscha yondashuvlar o‘rtasidagi farqlar, qisqa muddatli va uzoq muddatli yalpi taklif egri chiziqlarining xususiyatlari, narx darajasi va real ishlab chiqarish hajmi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik ilmiy asosda yoritiladi. Shuningdek, talab va taklif shoklari (demand shock va supply shock)ning iqtisodiyotga ta’siri, stagflyatsiya jarayoni, inflyatsion va retsession tafovutlar (gaplar) masalalari tahlil qilinadi. Yalpi talab tarkibiy qismlari — iste’mol, investitsiya, davlat xarajatlari va sof eksportning iqtisodiy faollikka ta’siri keng yoritilib, ayniqsa John Maynard Keynes tomonidan asos solingan samarali talab nazariyasining amaliy ahamiyati ochib beriladi. Shu bilan birga, monetar yondashuv vakili bo‘lgan Milton Friedman qarashlari asosida pul-kredit omillarining yalpi talabga ta’siri izohlanadi.
KALIT SO‘ZLAR: Yalpi talab (AD), yalpi taklif (AS), makroiqtisodiy muvozanat, inflyatsiya, ishsizlik, iqtisodiy o‘sish, narx darajasi, real YAIM, potensial ishlab chiqarish, qisqa muddatli yalpi taklif (SRAS), uzoq muddatli yalpi taklif (LRAS), fiskal siyosat, monetar siyosat, iste’mol, investitsiya, davlat xarajatlari, sof eksport, multiplikator effekti, samarali talab nazariyasi, klassik maktab, keynscha maktab, monetarizm, stagflyatsiya, talab shoki, taklif shoki, iqtisodiy sikl, iqtisodiy barqarorlik, strukturaviy islohotlar.
PAST O'ZLASHTIRUVCHI BOLALAR BILAN MASHGʻULOTLAR OLIB BORISHNING PSIXOLOGIK USULLARI
Annotatsiya:Mazkur maqolada past o‘zlashtiruvchi o‘quvchilar bilan ishlashning psixologik asoslari, ularning o‘qishga bo‘lgan munosabati, motivatsiya darajasi hamda individual xususiyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘quvchilarning bilimlarni o‘zlashtirish jarayonida yuzaga keladigan qiyinchiliklarning sabablari hamda ularni bartaraf etishning samarali psixologik usullari yoritiladi.
Kalit so‘zlar: past o‘zlashtirish, motivatsiya, individual yondashuv, psixologik yordam, o‘quv jarayoni, qobiliyat, rag‘batlantirish, o‘smirlik davri, pedagogik psixologiya, ta’lim samaradorligi.
THE COMBINATION OF SUBTLE EMOTIONS AND DEEP PHILOSOPHICAL VIEWS IN THE POEMS OF ALEXANDER FEINBERG
Annotation. This article analyzes the unique poems of the poet, writer and translator Alexander Feinberg, who is well known to Uzbek readers. We all know that the poet has the ability to express many meanings in his poems through short lines. That is why these works are still read with love.
Keywords. Translator, Russian-speaking Uzbek poet, depth, vitality.
RAQAMLI AVLODNI AXLOQIY TARBIYALASHNING PEDAGOGIK ASOSLARI(BOSHLANG’ICH SINF MISOLIDA)
Annotatsiya: Ushbu maqolada XXI asr axborotlashgan jamiyat sharoitida raqamli texnologiyalar inson hayotining barcha jabhalariga, xususan, taʼlim-tarbiya jarayoniga ta’sir qilishi, internet tarmoqlari, mobil qurilmalar, ijtimoiy platformalar va sunʼiy intellekt vositalari bolalarning dunyoqarashi, tafakkuri, qadriyatlari va ijtimoiy xulq-atvoriga bevosita taʼsiri ayniqsa, boshlangʻich sinf o‘quvchilari raqamli makon bilan ilk bor faol va mustaqil muloqot qiladigan yosh bosqichida bo‘lgani sababli, ularning axloqiy tarbiyasini zamonaviy pedagogik yondashuvlar asosida tashkil etish dolzarb masalaga aylanganligi yoritib berilgan.
Kalit so’zlar: ta’lim-tarbiya, internet tarmoqlari, mobil qurilmalar, ijtimoiy platformalar,sun’iy intellekt
“O’QUVCHILARDA VIRTUAL DUNYOQARASHNI RIVOJLANTIRISHNING MA’NAVIY-AXLOQIY NEGIZLARI”
Annotatsiya: Ushbu maqolada XXI asr axborotlashgan jamiyat sharoitida raqamli texnologiyalar inson hayotining barcha jabhalariga, xususan, taʼlim-tarbiya jarayoniga chuqur kirib kelganligi, internet tarmoqlari, mobil qurilmalar, ijtimoiy platformalar va sunʼiy intellekt vositalari bolalarning dunyoqarashi, tafakkuri, qadriyatlari va ijtimoiy xulq-atvoriga bevosita taʼsiri yoritilgan.
Kalit so’zlar: virtual dunyoqarash, sun’iy intellekt, raqamli texnologiya
SAHNA MADANIYATI VA TEATR SAN’ATNING MA’NAVIY QIYOFASI
Annotatsiya: Mazkur maqolada teatr san’atida sahna madaniyatining o‘rni va ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Sahna madaniyati aktyor va san’atkorlarning sahnadagi nutqi, harakati, mimikasi, tashqi ko‘rinishi hamda tomoshabin bilan bo‘lgan muloqoti orqali namoyon bo‘lishi yoritiladi. Shuningdek, sahna etikasi, nutq madaniyati va sahnaviy intizomning teatr san’ati rivojidagi o‘rni haqida fikr yuritiladi. Maqolada qo‘g‘irchoq teatri an’analari, milliy sahna san’atining shakllanish jarayoni hamda sahna madaniyatining yosh avlod ma’naviy tarbiyasidagi ahamiyati ham ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot davomida sahna madaniyatining san’atkor professional mahoratini namoyon etishdagi asosiy mezonlardan biri ekanligi asoslab beriladi.
Kalit so‘zlar: sahna madaniyati, teatr san’ati, nutq madaniyati, sahna etikasi, aktyor mahorati, qo‘g‘irchoq teatri, milliy san’at, estetik tarbiya.
O`ZBEK ADABIY TILINING TARIXI VA ZAMONAVIY O`ZBEK TILINING PEDAGOGIK O`RNI
Annotatsiya. Ushbu maqolada o`zbek adabiy tilining shakillanish va rivojlanish bosqichlari hamda zamonaviy o`zbek tilining ta`lim tizimidagi pedagogik ahamiyati yoritiladi.O`zbek adabiy tili qadimiy turkey til manbalariga borib taqaladi. Jumladan, Orxon-Yenisey bitiklari va Qutadg`u biligi kabi yozma yodgorliklar til taraqqiyotida muhim o`rin tutadi. Keyingi davrda Alisher Navoiy ijodi o`zbek adabiy tilining rivojlanishida alohida bosqich bo`lib , u eski o`zbek adabiy tilining me`yorini mustahkamladi.
Kalit so‘zlar: O`zbek adabiy tili tarixi, eski o‘zbek tili zamonaviy o`zbek tili pedagogik ahamiyat ta`lim tizimi nutq madaniyati davlat tili milliy qadriyatlar.
PROF-EMIS.EDU.UZ PLATFORMASIDAN FOYDALANISH BO‘YICHA SEMINAR AMALIYOTI: ZOMIN TUMAN 1-SON TEXNIKUMI MISOLIDA
Kirish Raqamlashtirish va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) ta’lim jarayonida samaradorlikni oshirishda muhim omil hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi ta’lim tizimida zamonaviy axborot tizimlarini joriy etish, o‘qituvchilarning shaxsiy malakasini oshirish, pedagogik faoliyatini monitoring qilish va yangiliklardan muntazam xabardor bo‘lish talab qilinmoqda. Shu kontekstda prof- emis.edu.uz platformasi o‘qituvchilarni elektron tarzda boshqarish va ularning kasbiy faoliyatini samarali nazorat qilish imkonini beradi. Zomin tuman 1-son texnikumida o‘tkazilgan seminar ushbu platformaning imkoniyatlari, undan foydalanish tartibi va amaliy qo‘llanilishi bo‘yicha tashkil etildi. Seminar o‘quv-uslubiy va amaliy maqsadlarni birlashtirib, o‘qituvchilarning platformadan foydalanish bo‘yicha ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan.
Fizioterapiya - bu fizioterapevtlar tomonidan bemorlarning hayoti davomida tananing maksimal harakat erkinligini va funksionalligini rivojlantirish, saqlash va tiklash maqsadida ko'rsatiladigan xizmatlardir. Fizioterapiya xizmatlari qarilik oqibatida, shikastlanishlarda, og'riqlarda, turli xil kasalliklarda, buzilish, holat yoki atrof-muhit omillari natijasida tananing funksionalligi va harakatchanligi buzilgan hollarda, to'liq funktsional harakat sog'liqning eng muhim omili ekanligini tushungan holda taqdim etiladi .
STOMATOLOGIYA AMALIYOTIDA QO’LLANILADIGAN ASHYO VA ASBOBLAR, ULARGA QO’YILGAN TALABLAR
Annotatsiya: Ushbu maqolada stomatologiya amaliyotida qo‘llaniladigan asosiy ashyo va asboblar, ularning turlari va vazifalari haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, ushbu vositalarga qo‘yiladigan gigiyenik, texnik va funksional talablar ham ko‘rib chiqiladi. Stomatologik muolajalarning sifatini ta’minlashda yuqori sifatli materiallar va zamonaviy asbob-uskunalarning o‘rni muhim hisoblanadi.
DORIVOR O’SIMLIKLARNING O’RGANILISH TARIXI.
Annotatsiya. O’simliklar o’z tarkibida kishi organizmiga ta’sir ko’rsata oladigan biologik faol moddalar saqlaydi. Hozirgi paytda shifobaxsh o’simliklardan tayyorlangan doridarmonlar keng miqyosda qo’llanilib kelinmoqda. Ushbu maqolada dorivor o’simliklarning o’rganilish tarixi va bugungi kunda yurtimizda bu sohada amalga oshirilayotgan ishlar haqida batafsil ma’lumotlar beradi.
XOR SANʼATINING RIVOJLANISHI VA KO‘P OVOZLIKNING O‘RNI VA AHAMIYATI
Anatatsiya: Ushbu maqolada xorning kelib chiqishi va undagi ko‘p ovozlikning o‘rni haqida ma’lumot berilgan.
Kalit so‘zlar: Xor sanʼati, ko‘p ovozlik, polifoniya, monofoniya, gregoriy xorali, uyg‘onish davri, barokko, kontrapunkt, fuga, a cappella, xor ijrochiligi, musiqiy madaniyat.
RAQAMLI MUHITDA YOSHLARNING E’TIBOR VA XOTIRA JARAYONLARIGA IJTIMOIY TARMOQLARNING TA’SIRI
Annotatsiya. So‘nggi yillarda raqamli texnologiyalar va ijtimoiy tarmoqlar inson hayotining ajralmas qismiga aylandi. Ayniqsa yoshlar orasida internet va ijtimoiy platformalardan foydalanish darajasi juda yuqori. Ushbu maqolada raqamli muhitda ijtimoiy tarmoqlarning yoshlarning e’tibor jarayonlari va xotira faoliyatiga ko‘rsatadigan ta’siri psixologik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda eksperimental metodlardan foydalanilib, yoshlar ikki guruhga ajratildi va ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish darajasi bilan e’tibor hamda xotira ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi bog‘liqlik o‘rganildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, ijtimoiy tarmoqlardan haddan tashqari foydalanish e’tiborning barqarorligini pasaytirishi va qisqa muddatli xotira jarayonlariga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Kalit so‘zlar: raqamli muhit, ijtimoiy tarmoqlar, e’tibor jarayoni, xotira jarayoni, eksperimental psixologiya, yoshlar psixologiyasi, kognitiv jarayonlar, internet ta’siri
O’QUVCHILARDA OʻZ JONIGA QASD QILISH HOLATLARI HAMDA UNI BARTARAF ETISHNING PSIXOLOGIK YECHIMLARI
ANNOTATSIYA: Mazkur maqolada o‘quvchilar orasida o‘z joniga qasd qilish xavfi bilan bog‘liq psixologik, ijtimoiy va oilaviy omillar ilmiy tahlil qilinadi. O‘smirlik davrining emotsional xususiyatlari, ichki ziddiyatlar, stress va ijtimoiy bosimning ta’siri yoritiladi. Shuningdek, muammoning oldini olishda maktab, oila va psixolog hamkorligining ahamiyati asoslab beriladi hamda profilaktik yondashuvning samarali usullari ko‘rsatib o‘tiladi.
Kalit so‘zlar: ruhiy salomatlik, o‘smirlik davri, psixologik xavf omillari, emotsional beqarorlik, stress, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, profilaktika, maktab psixologi, depressiv holat, moslashuv.
O‘RMON QOPLAMINI ANIQLASHDA YERNI MASOFADAN ZONDLASH TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH (BUXORO VILOYATI MISOLIDA).
Annotatsiya: Ushbu maqolada Buxoro viloyati hududidagi o‘rmon qoplamining zamonaviy masofadan zondlash texnologiyalari asosida aniqlanishi va monitoringi yoritilgan. Tadqiqotda Sentinel-2, Landsat 8 va MODIS kabi ochiq kosmik tasvirlar hamda NDVI, EVI singari vegetatsiya indekslari qo‘llanildi. Ma’lumotlar bulutlardan tozalash, atmosferik korreksiya va spektral qayta ishlash bosqichlaridan o‘tkazilib, Random Forest klassifikatsiya algoritmi asosida o‘rmon maydonlari ajratib olindi. Natijalar Buxoro viloyatida o‘rmon qoplamining asosan Zarafshon daryosi bo‘ylarida to‘planganligini, ayrim tug’ay hududlarida yopiq vegetatsiya qisqarayotganini, lekin so‘nggi yillarda sun’iy barpo etilgan daraxtzorlar soni ortayotganini ko‘rsatdi. Olingan masofaviy ma’lumotlar ekologik monitoringni takomillashtirish, o‘rmon resurslarini boshqarish va yashil makon dasturlarini rejalashtirishda amaliy ahamiyatga ega.
Kalit so’zlar: Zarafshon daryosi, Landsat 8, malumotlar, ekologik monitoring, fazoviy ma’lumotlar, vegetatsiya, o‘rmon resurslar.
PEDAGOGICAL APPROACHES TO FACILITATING GRAMMAR COMPREHENSION IN ENGLISH LANGUAGE TEACHING
ANNOTATION: Grammar comprehension is one of the most significant challenges faced by learners of English as a foreign language. Traditional grammar instruction methods, which mainly rely on rule memorization and mechanical exercises, often fail to develop learners’ ability to apply grammatical knowledge in real communicative situations. This article examines pedagogical approaches that facilitate grammar comprehension by making grammatical concepts more accessible, meaningful, and learner-centered. The study focuses on communicative, cognitive, visual, and context-based approaches that emphasize understanding over memorization. The findings suggest that integrating these pedagogical approaches enhances learners’ grammatical awareness, improves communicative competence, and increases motivation in the English language learning process.
Key words grammar comprehension, grammar teaching, pedagogical approaches, communicative approach, English language learning
OTA-ONALARNI BOLALAR NUTQINI RIVOJLANTIRISHDA ISHTIROKGA JALB QILISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada bolalar nutqini rivojlantirish jarayonida ota- onalarni faol ishtirokga jalb qilishning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Tadqiqotda oilaviy muhitning nutq rivojiga ta’siri, pedagog–ota-ona hamkorligining samarali shakllari hamda bosqichma-bosqich jalb etish mexanizmlari tahlil qilindi. Ilmiy adabiyotlar asosida ota-onalarni nutq rivojlantirish jarayoniga integratsiya qilish modeli ishlab chiqildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, tizimli hamkorlik bolalarning lug‘at boyligi, bog‘lanishli nutqi va kommunikativ faolligini sezilarli oshiradi.
Kalit so‘zlar: nutq rivoji, ota-ona hamkorligi, oilaviy muhit, kommunikativ kompetensiya, maktabgacha ta’lim, logopedik yordam.
HUQUQIY MA'LUMOTLAR BAZALARI BILAN ISHLASH
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada huquqiy ma’lumotlar bazalari bilan ishlashning asosiy jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda ma’lumotlar bazalarining huquqiy axborotlarni saqlash, qidirish va tahlil qilishdagi ahamiyati ko‘rsatildi. Shu bilan birga, huquqiy resurslardan samarali foydalanish, malakali qidiruv texnologiyalarini qo‘llash va axborotni tezkor yangilash imkoniyatlari muhokama qilinadi. Maqola huquqshunoslar va talabalarga ma’lumotlar bazalaridan samarali foydalanish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beradi.
KALIT SO‘ZLAR: Huquqiy ma’lumotlar bazasi, axborot tizimi, qidiruv texnologiyalari, huquqiy resurslar, huquqiy axborotlarni tahlil qilish, huquqshunoslik.
TARKIBIDA VITAMINLAR SAQLOVCHI DORIVOR O‘SIMLIKLAR
Annotatsiya: “Tarkibida vitaminlar saqlovchi dorivor o‘simliklar” mavzusida inson organizmining immun tizimini mustahkamlashda tabiiy darmondorilarning o‘rni va ahamiyati atroflicha tadqiq etilgan. Maqolada asosiy e’tibor na’matak mevalari, chakanda moyi, qora smorodina va qichitqi o‘t tarkibidagi suvda va yog‘da eruvchi vitaminlarning (A, C, E, K, P va B guruhi) sifat hamda miqdoriy tahliliga qaratilgan. O‘simlik xomashyosini tayyorlash texnologiyasi, vitaminlarning biologik faolligini saqlab qolish usullari va ularning farmatsevtika sanoatidagi istiqbollari ilmiy asoslab berilgan.
Kalit so‘zlar: dorivor o‘simliklar, vitaminlar, gipovitaminoz, biologik faol moddalar, na’matak (rosa canina), chakanda (hippophae rhamnoides), fitoterapiya, farmakologik ta’sir, antioksidantlar, xalq tabobati, askorbin kislotasi, tokoferol, karotinoidlar, flavonoidlar, dori shakllari, immunomodulyatorlar.
ВКЛАД СЕМЕЙНОГО ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬСТВА В ЭКОНОМИЧЕСКОЕ РАЗВИТИЕ РЕГИОНОВ УЗБЕКИСТАНА: ЗАНЯТОСТЬ И ДОХОДЫ НАСЕЛЕНИЯ
Annotatsiya Maqolada oilaviy tadbirkorlikning O‘zbekiston Respublikasi hududlarida inklyuziv iqtisodiy o‘sish va ijtimoiy barqarorlikning asosiy drayveri sifatidagi o‘rni tadqiq etilgan. Iqtisodiyotni liberallashtirish va kichik biznesni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlar sharoitida oilaviy korxonalarga joylarda iqtisodiy faollikni nomarkazlashtirish va farovonlikni oshirish uchun asos sifatida qaralmoqda. Muallif ushbu sektorning barqaror ish o‘rinlarini yaratishga, shu jumladan moslashuvchan va norasmiy bandlikka, shuningdek, uy xo‘jaliklari daromadlarini shakllantirishga qo‘shgan o‘ziga xos hissasini tahlil qiladi, bu esa kambag‘allik darajasini pasaytirishga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. O‘zbekiston uchun an’anaviy bo‘lgan hunarmandchilik, agrobiznes, xizmat ko‘rsatish va turizm kabi sohalarga alohida e’tibor qaratilmoqda, bu yerda biznesni tashkil etishning oilaviy modeli tarixan ustunlik qiladi. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlari va sohaga oid tadqiqotlar asosida oilaviy tadbirkorlikni manzilli qo‘llab-quvvatlash "2022-2026-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi"da bandlikni ta’minlash, aholi daromadlarini oshirish va hududlarni mutanosib rivojlantirish borasida belgilangan vazifalarni amalga oshirishning samarali vositasi ekanligi to‘g‘risida xulosa qilingan. Davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari uchun amaliy tavsiyalar taklif etiladi.
Kalit so‘zlar: oilaviy tadbirkorlik, O‘zbekiston, hududiy rivojlanish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik, aholi bandligi, uy xo‘jaliklari daromadlari, hunarmandchilik, agrobiznes,
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA O‘YIN TEXNOLOGIYALARI ORQALI BOLALARNING BILIM VA TARBIYAVIY MALAKALARINI RIVOJLANTIRISH
Annotatsiya. Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tizimida ta’limiy o‘yinlardan samarali foydalanishning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. O‘yin faoliyatining bolalarning bilish faolligi, ijtimoiylashuvi, nutqiy rivoji va axloqiy sifatlarini shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, ta’limiy o‘yin turlari hamda ularni mashg‘ulotlarga integratsiya qilish tamoyillari asoslab beriladi.
Kalit so‘zlar. Bolalar, ta’limiy o‘yinlar, ko‘nikma, ta’rbiya, ro‘lli o‘yinlar, didaktik vositalar, o‘zlashtirish, nutqni rivojlantirish.