TUTASHTIRUVCHI INSHOATLARNING GIDRAVLIK HISOBI. - Nuriddinov Sardor Boboyarovich; Erkinov Jasurbek Dilmurot o’g’li; Mamasoliev Mamarashid Mamasharif o‘g‘li (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Tutashtiruvchi inshoatlar – bu ikki suv obyektini ( masalan , suv ombori va kanal, yoki kanalning ikki qismiga suv o’tkazishni ) bog’lovchi gidrotexnik qurilmadir. Tutashtiruvchi inshootlar kanal trassasining keskin tushish uchastkalarida barpo etiladi. Shuningdek, ular derivatsion GESlarning turbinalari to‘xtatilganda bosimli basseyndan suvni tashlab yuborish hamda kanalni suvdan bo‘shatish uchun ham qo‘llaniladi. Tutashtiruvchi inshootlar, mahalliy materiallardan qurilgan to‘g‘onlarning suv tashlovchi traktining asosiy qismlaridan biri hisoblanadi. Ular suv transporti tizimlarida, baliqchilik xo‘jaliklarida hamda jarliklarni yemirilishdan himoya qilishda keng qo‘llaniladi. Tutashtiruvchi inshootlarning gidravlik hisobi - ularning konstruksiyasini to‘g‘ri tanlash, suv oqimini xavfsiz va samarali o‘tkazish, hamda inshootning uzoq muddatli va ishonchli ishlashini ta’minlash uchun amalga oshiriladi. Hisoblash jarayonida suv oqimining tezligi, sarfi, bosim yo‘qotilishi va inshoot elementlarining o‘lchamlari aniqlanadi. Gidravlik hisobning asosiy maqsadi — inshoot orqali o‘tadigan hisobiy suv sarfini (Q), oqim tezligini (v) va energiya yo‘qotilishini aniqlab, suv oqimini xavfsiz sharoitda o‘tkazishdir. Shuningdek, inshoot elementlarining optimal o‘lchamlari tanlanadi va quyidagi shartlar bajarilishi kerak.