STRESS, ADOPTATSIYA VA PSIXOLOGIK QARSHILIK - Choriyeva Shodiyona Bayramali qizi (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
ANNOTATSIYAUshbu maqola stress, adaptatsiya va psixologik qarshilik (rezilyensiya) jarayonlarini psixologik nuqtai nazardan tahlil qiladi. Stress inson hayotida doimiy ravishda yuzaga keladigan fiziologik, emotsional va kognitiv javoblarni o‘z ichiga oladi. Maqolada klassik nazariyalar — Selye (1936)ning umumiy adaptatsiya sindromi, Lazarus & Folkman (1984)ning stress va kognitiv baholash modeli, shuningdek, psixologik qarshilikni rivojlantirish va saqlash strategiyalari yoritiladi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, stress va adaptatsiya jarayonlari insonning shaxsiy xususiyatlari, ijtimoiy muhit, biologik omillar va ilgari olingan tajribalarga bog‘liq. Psixologik qarshilik — insonning stressga moslashish va qayta tiklanish qobiliyati — sog‘lom psixikaga ega bo‘lish uchun muhim omil hisoblanadi. Maqolada stressni o‘lchash usullari (psixometrik testlar, biologik indikatorlar), adaptatsiya strategiyalari (muammolarni hal qilish, emotsional boshqaruv) va qarshilikni oshirish bo‘yicha amaliy yondashuvlar keltiriladi. Shu orqali maqola shaxsiy rivojlanish, ijtimoiy faoliyat va klinik psixologiya sohalarida stress va qarshilikni boshqarish imkoniyatlarini ilmiy asosda yoritadi.