OBSERVER PATTERNI: OBUNA BO’LUVCHI VA XABAR BERUVCHI MODELNI DASTURLASH - Mirsaid Yusupov Abdulaziz o’g’li; Surayyo Turgʻunova Ulugʻbek qizi (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Annotatsiya: Ushbu maqola ob’ektga yo’naltirilgan dasturlashdagi asosiy xulq- atvor patternlaridan biri bo’lgan Observer dizayn patternining keng qamrovli tadqiqotini taqdim etadi. Observer patterni ob’ektlarga boshqa ob’ektlarda sodir bo’layotgan hodisalarni kuzatish va ularga javob berish imkonini beruvchi obuna mexanizmini amalga oshiradi. Ishda patternning nazariy asoslari, uning arxitektura xususiyatlari, zamonaviy dasturiy tizimlarda amalga oshirishning amaliy jihatlari batafsil ko’rib chiqiladi. Ushbu patternning afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qilish, uni taqsimlangan tizimlarda, reaktiv dasturlashda va hodisalarga asoslangan arxitekturalarda qo’llash alohida e’tiborga olingan. Tadqiqot Observer patternining turli xil variantlarini, jumladan push va pull modellarini, sinxron va asinxron amalga oshirishlarni batafsil ko’rib chiqishni o’z ichiga oladi. Sanoat ilovalarida ushbu patterndan foydalanishda miqyoslilik, samaradorlik va ishonchlilik muammolari ko’rib chiqiladi. Maqolada mikroservis arxitekturasi, reaktiv ma’lumot oqimlari va hodisalar boshqariladigan tizimlar kontekstida Observer patternini qo’llashning zamonaviy tendentsiyalari tahlil qilinadi. Dasturiy ta’minotni ishlab chiqishning turli stsenariylarida patternni samarali qo’llash bo’yicha tavsiyalar taqdim etilgan.