O‘ZBEK TILI LISONIY TIZIMIDA SHAXS MA’NAVIYATINI IFODALOVCHI MAQOLLARNING AHAMIYATI VA ULARNING IFODALANISHI - N.Rajabova (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Har qanday til ma’lum bir butunlik – tizim sanaladi, ya’ni har qanday tabiiy tilning o‘zaro munosabatidagi o‘ziga xos birlik va butunlikni tashkil qilgan lisoniy unsurlar jamlanmasidir. Bu tizim tarkibidagi birliklar alohida olinganda emas, balki bir-biriga qarama-qarshi qo‘yilgandagina mavjud bo‘ladi, o‘zini namoyon etadi. Til murakkab tizim, butunlik deb qaraydigan bo‘lsak, uning birliklarini, tarkibiy qismini, til sathlari: fonologik, leksik (semantik), morfologik, sintaktik va stilistik sathlar tashkil qiladi. Tilshunos olimlardan N. Uluqovning ta’riflashicha, “Til ichki tuzilishiga ko‘ra bir-biriga bog‘liq, biri ikkinchisini taqazo etuvchi sathlardan iboratligiga ko‘ra sistema(tizim)dir.