BUXORO VILOYATI SUV HAVZALARIDA O‘SIMLIKLARI JAMOALARINING FLORISTIK–FITOTSENOTIK TUZILISHI, EKOLOGIK FUNKSIYALARI (SHARH) - Po‘latova Nodira Xudaynazarovna; Mavlonov Sunnatilla Bahron o‘g‘li (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Annotatsiya: Ushbu sharh maqolada Buxoro viloyatining turli tipdagi suv havzalarida (Ayakagitma, Karakir, Qoraqir, Dengizko‘l, Katta Tuzkon hamda shahar kollektor tizimlari) uchraydigan yuksak suv o‘simliklari (makrofitlar) va ayrim mikroalga guruhlarining tarqalishi, floristik tarkibi, fitotsenotik tuzilishi hamda ekologik funksiyalari tizimli umumlashtirildi. Kollektor-drenaj suvlari bilan to‘yinadigan ko‘llarda suv chuqurligi, sho‘rlanish, shaffoflik va substrat xususiyati makrofitlarning zonallanishi va dominant turlar ustuvorligini belgilovchi asosiy omillar ekani ko‘rsatildi. Phragmites–Typha–Scirpus kabi gigrofitlar qirg‘oqbo‘yi biotoplarida barqaror fitotsenozlar hosil qilib, baliqlar va suv qushlari uchun yashash joyi, tabiiy yem bazasi hamda cho‘kindi ushlanishiga xizmat qiladi. Biroq sayoz zonalarda o‘simlik qoplami haddan tashqari ortishi eutrofikatsiya va kislorod tanqisligi xavfini kuchaytirishi mumkin. Dengizko‘l sharoitida Chlorella va Scenedesmus kabi mikroyashil suvo‘tlar bo‘yicha olib borilgan izlanishlar oqsilga boy biomassa olish salohiyatini ko‘rsatsatadi. Shahar kollektorlarida saprob suvo‘tlar asosida bioindikatsiya yondashuvi suv sifatini tezkor, tejamkor monitoring qilish uchun istiqbolli yo‘nalish sifatida baholandi. Sharh yakunida ko‘llar bo‘yicha integratsiyalashgan monitoring va biomeliorativ boshqaruvga oid amaliy tavsiyalar taqdim etildi.