BOSHLANG‘ICH SINF ONA TILI VA O‘QISH DARSLARIDA O‘QUVCHILARNING LUG‘AT BOYLIGINI OSHIRISH STRATEGIYALARI - Solijonova Ruxshona Tolibjon qizi; Valiyeva Nargiza Athamboyevna (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ona tilini o‘rganish jarayonida lug‘at boyligini rivojlantirishning ahamiyati va metodik asoslari tahlil qilinadi. Lug‘at ustida ishlash o‘quvchilarning nutqini boyitish, fikrlash qobiliyatini oshirish hamda so‘zlarni to‘g‘ri va o‘rinli qo‘llash malakasini shakllantirishga xizmat qiladi. Boshlang‘ich sinfda lug‘at ishlari avval og‘zaki, keyinchalik yozma mashqlar orqali amalga oshiriladi, bu esa o‘quvchilarga so‘zlarning ma’nosini tushunish, ma’nodosh va antonim so‘zlarni aniqlash hamda yangi so‘zlarni kontekstda qo‘llash imkonini yaratadi. Shu bilan birga, fanlarning atamalari va terminologik so‘zlarni tushuntirish o‘quvchilarga predmet va tushunchalarni kengroq anglashda yordam beradi. Maqolada lug‘atni boyitish strategiyalari, nutqiy vaziyatlardan foydalangan holda yangi so‘zlarni o‘rgatish, shuningdek o‘qituvchining yuksak mahorati va samarali o‘quv vositalaridan foydalanish zaruriyati ta’kidlangan. Ona tili va o‘qish savodxonligi fani nafaqat lingvistik bilimlarni, balki boshqa fanlarga oid bilimlarni integratsiyalashgan tarzda yetkazadi. Bu esa o‘quvchilarning mustaqil fikrlash, kreativ yondoshuv va amaliy malakasini rivojlantirishga, so‘z boyligini va lug‘at tarkibini kengaytirishga xizmat qiladi. Natijada, lug‘at boyligi va nutqiy qobiliyatlar o‘zaro uyg‘unlashib, o‘quvchilarning ona tilidagi bilimini mustahkamlash va DTS talablariga javob beradigan darajada shakllanishini ta’minlaydi.