ERIX MARIYA REMARKNING "G‘ARBIY FRONTDA O‘ZGARISH YO‘Q" ASARIDA HAYOT HAQIQATINING AKS ETTIRILISHI - Isomiddinov Najmiddin Nasriddinovich (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Jahon adabiyotida urush va unda sodir bo`lgan voqealar aks ettirilgan asarlar anchagina. Atoqli nemis yozuvchisi Erix Mariya Remarkning "G‘arbiy frontda o‘zgarish yo‘q" (Im Westen nichts Neues) romani ham aynan ana shu mavzu qalamga olingan asarlardan biridir. “Bu kitob aybnoma ham, afvnoma ham emas. Bu shunchaki urush dastidan juvonmarg bo‘lgan avlod haqidagi, garchi zambarak o‘qidan omon qolsa-da, shu urushning qurboniga aylanganlar to‘g‘risidagi ko‘ngil izhoridir”, - deydi muallif asar epigrafida . Darhaqiqat, bu roman urushning haqiqiy qiyofasini ochib bergan eng kuchli asarlardan biri hisoblanadi.Asarning badiiy kuchi uning bo‘yoqlarni bo‘rttirmasdan, bor haqiqatni "sovuq" va “shafqatsiz” tarzda tasvirlashidadir. Mazkur asarda birinchi jahon urushi o‘z domiga tortgan o‘spirinlar obrazi orqali urush dahshatlarini boshidan kechirgan, ruhan ezilgan, jamiyatdan begonalashgan va bolalik orzu-umidlari chilparchin bo‘lgan butun bir avlodning ayanchli qismati mahorat bilan aks ettirilgan. Remark asarda shunchaki urushni emas, balki ma’naviy sinishni tasvirlaydi. Badiiy tasvirda bosh qahramon Paul Boymer va uning do‘stlari timsolida urushga maktab partasidan kelgan, hali hayotni ko‘rmay turib o‘limni ko‘rgan yoshlarning ruhiyati ochib beriladi. Asarda muallif qahramonlarning urushdan oldingi orzu-havaslari va urushdagi qat’iyatli, ammo hissiz holatini qarama-qarshi qo‘yadi (antiteza).Bu esa o`z navbatida asar o`qimishliligini oshiradi.