GLOMERULONEFRIT PATOFIZIOLOGIKMEXANIZMLAR GEMODINAMIK O’ZGARISHLAR VA KLINIK AHAMIYATI - Shukurova Xurshida Komiljanovna; Shavmatov Azizbek Olimjon o`gli (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya: Glomerulonefrit buyrak glomerulalarining immun-yallig‘lanishli shikastlanishi bilan kechadigan kasalliklar guruhi bo‘lib, u nefrologik patologiyalar orasida muhim o‘rin egallaydi. Ushbu maqolada glomerulonefritning patogenetik mexanizmlari, gemodinamik o‘zgarishlari va klinik ahamiyati keng yoritilgan. Kasallikning rivojlanishida immun komplekslarning glomerulyar bazal membranada cho‘kishi, komplement tizimining faollashuvi hamda hujayraviy immun javobning kuchayishi asosiy rol o‘ynaydi. Patologik jarayon natijasida glomerulyar filtratsiya to‘sig‘i buzilib, proteinuriya, gematuriya va buyrak funksiyasining pasayishi kuzatiladi. Shuningdek, mezangial hujayralar proliferatsiyasi, podotsitlar shikastlanishi va bazal membrana strukturaviy o‘zgarishlari kasallikning morfologik asosini tashkil etadi. Gemodinamik jihatdan glomerulyar gipertenziya, renin-angiotenzin-aldosteron tizimining faollashuvi hamda natriy va suv retensiyasi muhim ahamiyatga ega bo‘lib, ular kasallikning progres-siyasini tezlashtiradi. Glomerulonefritning klinik ahamiyati uning turli sindromlar (nefritik, nefrotik va aralash) bilan kechishi, arterial gipertenziya rivojlanishi hamda surunkali buyrak yetishmovchiligiga olib kelish xavfi bilan belgilanadi. Erta tashxis qo‘yish, immunologik va laborator tekshiruvlar o‘tkazish hamda kompleks davolash kasallik prognozini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega.