SUV BALANSINI HISOBLASHDA ZAMONAVIY MONITORING TIZIMLARIDAN FOYDALANISH - Nasimova Fayoza; Shermamatov Yusufxon (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqolada suv balansini aniqlash va boshqarishda zamonaviy monitoring tizimlaridan foydalanishning nazariy va amaliy jihatlari keng yoritilgan. Tadqiqotda suv resurslarini samarali boshqarish uchun masofadan zondlash texnologiyalari, IoT (Internet of Things) asosidagi aqlli sensorlar, GIS (Geografik axborot tizimi) va SCADA kabi innovatsion yechimlarning qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Suv balansini hisoblashda bug‘lanish, infiltratsiya, oqim va suv sarfi ko‘rsatkichlarini real vaqt rejimida monitoring qilish orqali aniqlikni oshirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Maqolada suv xo‘jaligi tizimlarida raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali suv yo‘qotishlarini kamaytirish, resurslardan oqilona foydalanish va boshqaruv qarorlarini optimallashtirish masalalari asoslab berilgan. Shuningdek, zamonaviy monitoring vositalarining gidrotexnik inshootlar, sug‘orish kanallari va nasos stansiyalaridagi samaradorlikka ta’siri tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari suv balansini aniqlashda an’anaviy usullarga nisbatan yuqori aniqlik, tezkorlik va ishonchlilikka erishish mumkinligini ko‘rsatadi. Bundan tashqari, maqolada iqlim o‘zgarishi sharoitida suv resurslarini boshqarishda raqamli monitoring tizimlarining ahamiyati alohida yoritilib, ularning barqaror rivojlanish va ekologik muvozanatni ta’minlashdagi roli asoslab berilgan. Kelgusida sun’iy intellekt va katta ma’lumotlar (Big Data) texnologiyalarini integratsiya qilish orqali suv balansini prognozlash va boshqarish samaradorligini yanada oshirish imkoniyatlari ko‘rsatib o‘tilgan.