MEDIA SAVODXONLIK VA AXBOROT MADANIYATI FANINING TARIXIY EVOLUTSIYASI - TURDIYEVA MADINA HAMDAMJONOVNA.; ESHPO’LATOV OLIMJON TO’LQIN O’GLI. (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya. Mazkur maqolada media savodxonlik va axborot madaniyati fanining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari hamda zamonaviy jamiyatdagi o‘rni tarixiy evolyutsiya nuqtai nazaridan atroflicha tahlil etiladi. Tadqiqot davomida ushbu fan yo‘nalishining paydo bo‘lishi omillari, xususan, ommaviy axborot vositalarining kengayishi, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivoji va globallashuv jarayonlari bilan uzviy bog‘liqligi ochib beriladi. Maqolada media savodxonlik tushunchasining ilk bor XX asrning o‘rtalarida G‘arb mamlakatlarida shakllana boshlagani, dastlab u asosan matbuot va televideniye mahsulotlarini tanqidiy tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgani yoritiladi. Keyinchalik internet va raqamli texnologiyalar rivoji natijasida media savodxonlik kengayib, axborotni izlash, saralash, tahlil qilish, baholash va undan samarali foydalanish kompetensiyalarini o‘z ichiga olgan kompleks tushunchaga aylangani asoslab beriladi.Maqolada, shuningdek, O’zbekiston sharoitida media savodxonlik va axborot madaniyatini rivojlantirishga qaratilgan islohatlar, ta’lim tizimiga joriy etilayotgan yangi yondashuvlar hamda yosh avlodni tanqidiy fikrlashga o’rgatish zaruriyati alohida ta’kidlanadi. Tadqiqotda media savodxonlik va axborot madaniyati o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik, ularning zamonaviy ta’lim tizimidagi ahamiyati ham tahlil qilinadi. Ayniqsa, raqamli jamiyat sharoitida soxta axborot (feyk yangiliklar), axborot manipulyatsiyasi va kiberxavfsizlik muammolariga qarshi kurashishda ushbu fanlarning o‘rni muhim ekanligi ilmiy asosda yoritiladi.Xulosa sifatida, media savodxonlik va axborot madaniyati zamonaviy axborotlashgan jamiyatda har bir shaxsning intellektual salohiyatini oshirishruvchi, uni turli axborot tahdidlaridan himoya qiluvchi va ongli qaror qilishga yo’naltiruvchi muhim ijtimoiy- madaniy fenomen sifatida baholanadi.