SHEKISPIRNING QIROL LIR TRAGEDIYASIDA INSONIY ONG VA FOJEAVIY TANLOVLAR TAHLILI - Komilov Shohin Sheraliyevich (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2026)
Annotatsiya: Mazkur maqolada William Shakespearening King Lir tragediyasi insoniy ong, axloqiy tanlov va hokimiyat muammosi nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda asarning dramatik tuzulishi, obrazlari tizimi hamda ramziy qatlamlari ilmiy-nazariy yondashuv asosida ko‘rib chiqiladi. Xususan, Qirol Lir obrazining ruhiy evolyutsiyasi, ma’naviy ko‘rlik fenomeni va kechikkan anglash jarayoni tragediyaning markaziy g‘oyaviy omillar sifatida talqin etiladi. Maqolada Kordeliya, Goneril va Regan obrazlari o‘rtasidagi axloqiy qarama-qarshilik inson tabiatining murakkab psixologik qirralarini ochib beruvchi vosita sifatida yoritiladi. Asar markazida — qarigan Qirol Lir turadi. U uch qizi orasida qirolligini taqsimlashga qaror qiladi va qaysi qizi ko‘proq sevishini so‘rab, ularning so‘zlariga qarab meros ulushini belgilaydi. Katta qizlar Gonoril va Regan yolg‘on maqtovlar bilan otasining e’tiborini qozonishsa, eng kenjasi Kordeliya — samimiy va sodda javobi uchun merosdan mahrum etiladi. Keyinchalik Lir qizlarining asl yuzini ko‘rib, xorlik va iztirobli kunlarni boshdan kechiradi. O‘zining xatosini anglab yetgan qirol ruhiy iztiroblarga tushib, telbalik darajasigacha yetadi. Shuningdek, hokimiyat va insoniylik o‘rtasidagi ziddiyatning falsafiy hamda antropologik mohiyati tahlil qilinadi. Asar achchiq va fojiali yakun bilan tugaydi. Tadqiqot filologiya yo‘nalishida tahsil olayotgan talabaning nazariy bilimlari hamda badiiy tafakkuriga tayangan holda yozilgan bo‘lib, unda asarning estetik, tarbiyaviy va ma’naviy ahamiyati ochib beriladi.